نقش منفی رسانهها در ذهنیتسازی
یک کارشناسارشد جامعهشناسی با اشاره به نقش اثرگذار رسانهها در افزایش توقعات پیش از ازدواج، افزود: آگهیهای بازرگانی، مجموعههای تلویزیونی، سری برنامههای جنگی تلویزیون، همه و همه نوعی اشرافیگری و زندگی پر از تجمل را تبلیغ میکنند و با به تصویرکشیدن خانه های بزرگ با دکوراسیون عالی، خودروهای گران قیمت و مواردی از این دست، یک زندگی رویایی را بهعنوان معیار و شاخص ترویج میکنند که قطعا با شرایط اقتصادی موجود جامعه مانند کمبود شغل و تقسیم ناعادلانه فرصتهای اقتصادی، تشکیل این گونه زندگیها برای بیشتر زوجهای امروز شهری مانند قزوین، بسیار سخت و تا حدود زیادی ناممکن است.
«میرکاظم خلیفهزاده» با تاکید بر نقش مخرب برخی آگهیهای تجاری در ذهنیتسازی برای مردم، ادامه داد: هنگامی که یک بانوی مجرد در یک آگهی بازرگانی مشاهده میکند که یک جوان خوشپوش و خوشقیافه از یک خودروی مدل بالا پیاده میشود، این پیش فرض در ناخودآگاه ذهن او شکل میگیرد که هر کس سوار فلان خودروی مدل بالای خارجی شود، پس لاجرم خوش قیافهتر و برازندهتر است و این تمنا در وجود او شکل میگیرد که این گونه فردی مناسب یک عمر زندگی کردن است.
راحتطلبی و فقدان نگاه همدلانه
وی با این بیان که برخی راحتطلبیها از سوی نسل امروز، امر مبارک ازدواج را به فرآیند پیچیدهای بدل کرده، گفت: در گذشته این تلقی وجود داشت که اصل در ازدواج، سالم و صالحبودن طرفین ازدواج است و ازدواجی که با این اعتقاد شکل میگرفت، چون از ابتدا درگیر باورهای اشرافی و آرزوهای دور و دراز تجملاتی نبود، به سمت آرامش و همدلی حرکت میکرد و زن و شوهر با پذیرفتن تمام و کمال مسوولیت برخورد با موانع و مشکلات زندگی، البته با کمک همدیگر و خانوادههایشان، ساختمان زندگی خود را به آرامی و آجر به آجر بنا میکردند.
چشم و همچشمیهای بیپایان
این صاحبنظر حوزه جامعهشناسی با ذکر این مطلب که اختلافات سلیقهای خانوادگی حمایت سنتی خانوادههای قزوینی از فرزندانشان را برای ازدواج آنها متزلزل کرده، اضافه کرد: امروز مسالهای به نام رفاهزدگی نیز مزید بر علت شده و طی آن دخترها درگیر رقابت بر سر پیدا کردن همسری با شرایط مالی بهتر هستند و همین مساله سبب میشود که ازدواج کردن را به امید پیدا کردن خواستگاری ثروتمندتر عقب بیاندازند و معلوم نیست که ترمز این پدیده لجام گسیخته ضد فرهنگی کی و چه طور کشیده خواهد شد؟
شغلهای غیرقابل اعتماد
وی ادامه داد: کمبود روزافزون شغل مناسب و منابع دستیابی به ثروت در کنار وضعیت اشتغال شکنندهای (به علت شغلهای موقت و پیمانی) که در بین مردان دیده میشود، یکی از مشکلات جدی در دستیابی جوانان به ازدواج است و این در حالی است که با توجه به تبلیغات روز جامعه، سطح توقع افراد از رفاه لازم بهعنوان پیش شرط ازدواج، مدام در حال افزایش است و برآیند منفی این دو رویکرد، خواستاران ازدواج را در یک دایره تردید محبوس کرده است.
آینده فرزند نیامده؛ مساله این است!
خلیفهزاده با اشاره به مساله فرزندآوری بهعنوان یکی از دغدغههای نسلی که به ازدواج میاندیشد، ادامه داد: یکی از باورهای زیانآور در همین نقطه شکل گرفته که طی آن زوجین یا با ترس از مخارج و مشکلات تامین آینده فرزندی احتمالی، ازدواج نمیکنند و یا انتظار دارند که به یک نقطه آرمانی مالی رسیده و بعد اقدام به زادآوری کنند که این نوع ذهنیتها باعث شکلگیری گونهای ترس پنهان در نهاد منتظران ازدواج شده است.
به دنبال همسر آرزوها
یک فعال مسائل زنان با بیان اینکه تغییر نگرش دختران امروز جامعه ما به ازدواج عوض شده، گفت: پیشفرضهای ذهنی چون ضرورت بالاتر یا هم سطح بودن به لحاظ مدرک تحصیلی و داشتن وضعیت آرمانی مالی برای یک مرد رویایی ازدواج را بیش از همیشه از حالت واقعیاش دور و به یک امر نمادین و رویایی نزدیک کرده و در صورت عدم فرهنگسازی درست به یک مشکل حاد و خطرناک برای زندگی اجتماعی ما تبدیل میشود.
«کبری علیخانی» افزود: با توجه به اینکه نسبت دختران تحصیلکرده دانشگاهی روز به روز در حال پیشیگرفتن از پسران است و مدرکگرایی همچنان یک معضل جدی است، دختران صبر میکنند که یک پسر با مدرک بالاتر (البته با تمکن مالی) از آنها تقاضای ازدواج کند که خب در اغلب موارد خیلی دیر این اتفاق برایشان میافتد.
فراموشی ارزشهای معنوی
وی با بیان اینکه مشکلات اعتقادی یکی از علل مهم فرهنگی در افزایش سن ازدواج است، عنوان کرد: در گذشته مردم استان قزوین اعتقاد قویای به رزاقیت و روزیرسانی خداوند داشتند و امیدشان به یک منبع الهی بود، اما امروز اوضاع به گونهای دیگر رقم خورده و در اثر برخی عوامل مانند مشکلات اقتصادی، نوعی ضد فرهنگ در خانوادهها شکل گرفته که بر اساس آن، تا طرف مذکر ازدواج به حداقل موقعیت مالی مناسب نرسد، اقدام به ازدواج نمیکند.
این پژوهشگر ادامه داد: دختران باید مدنظر داشته باشند که هر چه از سن آنها میگذرد، جذابیت ظاهری و شخصیتی خود را بیشتر از دست خواهند داد و از آن سو هر چه از سن پسران میگذرد، توقعات آنها از همسر آیندهشان بیشتر میشود و این عامل بسیار مهمی در تاخیر زمان ازدواج بین نسل امروز است.
