از افسردگی تا رتبه هفدهم شادی
در این میان، استان قزوین که تا پیش از این آمارهایی از میانگین بالای افسردگی و ناشاد بودن ساکنانش منتشر شده بود، در رده هفدهم جدول قرار دارد؛ یعنی در جمع استانهایی که کمترین هزینه را برای شادی و امور فرهنگی خود میپردازند. در تهیه این آمار، به خرید تجهیزات سمعی و بصری، عکاسی و دادهپردازی و لوازم آن، وسایل عمده با دوام برای تفریح و فرهنگ مانند لوازم موسیقی، میز پینگپنگ و… اسباببازی، گل و گیاه، خدمات فرهنگی و تفریحی شامل؛ بلیط مسابقات، استخر، باشگاه، آموزش موسیقی، سینما، موزه و… روزنامه، کتاب، لوازمالتحریر و هزینه مسافرتهای دستهجمعی اعم از مسافرتهای مذهبی و تفریجی داخل و خارج توجه شده است.
اینکه تا چه اندازه میتوان این آمار را دقیق، مستند و برآیند واقعی جامعه ایرانی دانست، بحث دیگری است، اما اظهارات یک جامعهشناس گویای آن است که ایرانیها، معمولا تفریح و شادی را جزو اولویتهای غیراساسی میدانند و گاهی حتی شاد بودن را نشان بیخیالی تصور میکنند، از همین رو زمان و هزینه کمی برای آن در نظر میگیرند.
محمدرضا نیکآیین، با اشاره به آمار بالای افسردگی در استان قزوین، معتقد است: «صرف نظر از اینکه ما بهلحاظ افسردگی چه رتبهای را در کشور دارا هستیم، یکی از دلایل عمده سیر صعودی آمار مبتلایان به افسردگی در قزوین، عدم توجه به ضرورتهای تفریح و شادی در زندگی در میان مردم این شهر است.»
وقتی هزینه ای برای شادی خرج نمی شود
وی به فروردینامروز میگوید: « اینکه قزوین در رده هفدهم جدول استانهای کشور بهلحاظ میزان هزینه کرد برای تفریح و امور فرهنگی قرار دارد، با توجه به واقعیتهای موجود در این استان، اتفاقا جایگاه بدی نیست، اما معتقدم اینکه براساس شاخصهای آماری مشخصی، استانهای مختلف برخوردار و غیر برخوردار را با یکدیگر مقایسه کنند و به موجب آن، استانی مثل قزوین در رده هفدهم قرار بگیرد، مبنای صحیحی ندارد.»
این استاد دانشگاه، میافزاید: «متاسفانه در کشور ما مردم وقت و پول کمی برای تفریح، شادی و اوقات فراغت خود اختصاص میدهند و این شرایط در استانهای مختلف کشور هم متفاوت است.»
نیکآیین با بیان اینکه هرچه از پایتخت کشور دور میشویم، مردم بهای کمتری به شادی و تفریح میدهند، میافزاید: «اگر هزینههای فرهنگی را از این آمار جدا کنند، براساس تحقیقاتی که صورت گرفته، تنها دو درصد درآمد خانوادهها به تفریح و اوقات فراغت اختصاص مییابد و این مساله علاوه بر آنکه، بیتوجهی خانوادههای ایرانی به ضرورت شادی و تفریح را میرساند، نشانگر مشکلات اقتصادی مردم است که وقتی در شرایط اقتصادی سختی قرار دارند، پول خود را به اولویتهای زندگی اختصاص میدهند، این در حالیست که گاهی با یک برنامهریزی درست میتوان مقدار کمی پول برای تفریح کنار گذاشت.»
این استاد دانشگاه با تاکید بر این نکته که، تفریح حتما نیازمند پول زیاد نیست و گاهی افراد میتوانند با هزینههای کم و تفریحات ساده شاد باشند، خاطرنشان میکند: «نباید فکر کنیم تفریح فقط مسافرتهای خارجی است و به افرادی که پول آنها از پارو بالا میرود، اختصاص دارد، درحالیکه خانوادهها میتوانند با درست کردن یک غذای ساده، به یک پارک نزدیک بروند و ساعات شاد و مفرحی را بگذارنند.»
وی پیادهروی ساده، کوهنوردی، ورزش و… را از دیگر کارهای ساده میداند که نیاز به پول چندانی ندارد، اما شادیآفرین و نشاطبخش است و در ادامه تاکید میکند: «اینگونه کارها که متاسفانه در قزوین چندان مورد توجه مردم نیست، مختص به یک طبقه اجتماعی و اقتصادی خاص نیست و میتواند شادی بیافریند و امید و سرزندگی را در بین مردم افزایش دهد.»
افزایش کارایی با تفریح و شادی
این جامعهشناس بیتوجهی مردم به اهمیت شاد زیستن را از دیگر عواملی دانست که باعث میشود مردم برای تفریح خود زمان و پول اختصاص ندهند. وی تصریح میکند: «متاسفانه اهمیت شاد بودن هنوز بین مردم جا نیفتاده و مردم نمیدانند پولی که امروز برای تفریح اختصاص میدهند نوعی سرمایهگذاری و واکسینه کردن آنها در برابر بسیاری از بیماریهای جسمی و روحی است که بعدها هزینه بیشتری را به خانواده تحمیل میکند.»
نیکآیین، همچنین تفریح و شاد بودن را نیاز اساسی انسان میداند که کارآیی فرد را افزایش میدهد و او را در برابر بسیاری از مشکلات روحی و جسمی مقاوم میکند و میگوید فردی که شادی نکند و برنامهای برای تفریح خود نداشته باشد، درگیر انزوا، افسردگی و… خواهد شد که نمونه بارز آن را در برخی آمارها در قزوین شاهد هستیم.
شادی، تفریح، ورزش، نشاط، شادابی و… بیش از آنکه معلول امکانات و وسایل و فضای مورد نیاز و یا توانایی مالی افراد باشد، ناشی از اراده آنان برای برنامهریزی و دستیابی به این مواهب است. هنگامی که ما، به راحتی روزی ۳۰دقیقه پیادهروی مستمر را از خودمان دریغ میکنیم و یا از هر امکان و فرصتی برای تفریح و شادی و افزایش نشاط فردی و اجتماعی بهره نمیگیریم، طبیعی است که نباید از دیگران نیز انتظار داشته باشیم تا چنین فرصتهایی را برای ما خلق کنند.
فتانه سعیدی
کافی است همین امروز اراده کنید و امشب، یک دورهمی با اقوام نزدیک و یا دوستانتان فارغ از بریز و بپاشهای مرسوم این سالها برگزار کنید، یا همین جمعه در راه، بساط ناهار را به جای خانه در نزدیکترین بوستان به محل زندگیتان بگسترانید و فضایی تازه و پر از نشاط را به خودتان هدیه دهید تا به آنچه که در این گزارش اشاره شد، برسید. باور کنید سخت نیست، اگر شما بخواهید!
