این مشکل البته تازگی ندارد. تارونیه، مُورخ غربی در سفرنامهاش درباره این عادت ایرانیان و سابقه استفاده از قلیان نوشته است: «ایرانیان چنان به تنباکو عادت کردهاند که محال است، بتوانند از آن صرف نظر کنند. اول چیزی که سر سفره میآورند، قلیان است و قهوه، که عیش خود را با آن شروع میکنند و بعضیها خود اقرار دارند که استعمال این قدر دود برای آنها مضر است، اما میگویند چه کنیم عادت شده است.»
مدتهاست برخورد با این عادت، که سلامتی ایرانیان را به چالش کشیده، با فراز و فرودهای بسیاری مواجه شده است. یک روز، استفاده از قلیان در اماکن عمومی ممنوع میشود و قلیانها به کُنج پستوی قهوهخانهها میخزند و مدتی بعد، با تصمیم دولت احمدی نژاد در حذف قهوهخانهها از زمره اماکن عمومی، بار دیگر به وسیله سرگرمی دختران و پسران جوانی تبدیل میشود که ساعات فراغت خود را در خلوت ِ دنج سفرهخانهها سپری میکنند.
اما این همهی ماجرا نیست؛ بهمن سال۹۱ با شکایت جمعیت مبارزه با استعمال دخانیات ایران، دیوان عدالت اداری، مصوبه دولت مبنی بر خروج قهوهخانهها از زمره اماکن عمومی را ابطال میکند و اینگونه، مجددا ممنوعیت عرضه قلیان در اماکن عمومی برقرار میشود. هرچند این بار، ظاهرا دیگر مسوولین انگیزهای برای برخورد ندارند و همین هم میشود که با گسترش روز به روز قهوهخانهها و سفرهخانههای سنتی در قزوین، قلیان به بخش مهم درآمدزایی و البته جدایی ناپذیر اینگونه مکانها تبدیل می گردد. شانزدهم فروردین ماه امسال، دور تازه برخورد با عرضه قلیان در قهوهخانهها و سفرهخانههای سنتی در قزوین کلید خورد. رییس مجمع امور صنفی قزوین درباره طرح جمع آوری قلیان از بیش از ۳۰۰قهوهخانه و سفرهخانه سنتی به «ایرنا» می گوید: «این طرح با درخواست مرکز بهداشت و با حکم دادستانی و توسط نیروی انتظامی به این مجمع ابلاغ شده است.»
سید محمود سیدی تاکید می کند: «مجمع امور صنفی نیز این تصمیم را به واحدها و صنوف برای اجرا ابلاغ کرده است و ضمن آنکه پیگیر اجرای صحیح آن است، با عرضه هر گونه قلیان در اینگونه واحدها برخورد قانونی خواهد کرد.»
اجرای ممنوعیت عرضه قلیان، اعتراض متصدیان این اماکن را برانگیخت و به تجمع عصر نوزدهم فروردین ماه آنان در مسجد ولی عصر انجامید. در جریان این تجمع که بیش از یک صد نفر حضور داشتند، یکی از سفرهخانهداران قدیمی با اشاره به ممنوعیت قلیان اظهار کرد: «نباید در برابر این موضوع سکوت کرد، چرا که این ممنوعیت فقط در قزوین اعمال شده و در شهرهای دیگر آزاد است.» وی البته با انتقاد از برخی چایخانهداران در عرضه قلیان به دختران و پسران جوان اضافه کرد: «همه ما باید برای خود ضوابطی را تعریف کنیم، قبل از اینکه دیگران برای ما قانون گذاری کنند.»
این سفرخانهدار با بیان اینکه در هر یک از این واحدها به طور میانگین پنج نفر کار میکنند و با ممنوعیت عرضه قلیان، عملا کسب و کار سفرهخانهها به تعطیلی کشیده خواهد شد، تاکید کرد: «با این اقدام حدود هزار و ۵۰۰نفر بیکار میشوند و مسوولین باید تبعات تصمیم یک باره خودشان را که تنها در قزوین به اجرا درآمده است، بدانند.»
این اظهارات در حالی است که مالک سفرهخانه سنتی نایب و از فعالان ورزش استان با بیان اینکه: «حکم دادستان قانونی است و برای حل این مشکل باید کاملا منطقی برخورد کنیم»، معتقد است: «قلیان در زمره مواد دخانی است و طبق قانون، توزیع این مواد در مکانهای عمومی ممنوع است. در حالی که قبلا قهوهخانهها جزو مکانهای عمومی محسوب نمیشدند.»
رضا مطلبی افزود: «حرف ما این است که چطور میشود یک شبه تصمیم گرفت که در عرض ۱۰روز قلیان ممنوع شود؟ بسیاری از سفرهخانهها استیجاری است و اجاره چند سال آن جلوتر پرداخت شده است و یک شبه نمیتوان چنین برخوردی کرد.»
وی با انتقاد از صدور مجوز برای راه اندازی تعداد زیادی سفره خانه تصریح کرد: «از همان اول نباید مجوز میدادند و اکنون این جمعیت شاغل در سفرهخانهها مانند کارکنان یک شرکت میمانند که یک شبه نمیتوان آن را تعطیل کرد.»
مالک سفرهخانه نایب در عین حال تاکید کرد: «نگرانی مسوولین از حضور دختر و پسر در سفرهخانههاست و اشتباه متصدیان برخی از سفرهخانهها، بهانهای دست مسوولین داده است که هر گاه خواستند به این قشر فشار بیاورند.»
اعتراض به ممنوعیت عرضه قلیان در شرایطی صورت میگیرد که یک کارشناس بهداشت به «فارس» میگوید: «حدود ۱۲درصد جمعیت بالای ۱۵سال کشور محصولات دخانی را مصرف میکنند و ۱۵درصد نوجوانان بین ۱۳تا ۱۵سال نیز کشیدن قلیان را تجربه کردهاند. البته میزان مصرف سیگار در این گروه سنی حدود ۳درصد است، اما با توجه به اینکه مضرات قلیان بسیار بیش از سیگار است و نیز با توجه به اینکه قلیان دروازه ورود نوجوان به مصرف سایر مواد دخانی است، این آمار هشدار دهنده است».
سپیده ، دختر جوانی ست که ترجیح میدهد در طبیعت قلیان بکشد، او میگوید که از حالت قلیان کشیدن خوشش میآید. ماهی یک بار با دوستانش دور هم جمع میشوند و قلیانی با طعم هلو میکشند. به باور حمید، جوان دیگری که روی نیمکت بوستان باراجین به بالشی تکیه داده و پکهای عمیقی میزند، ممنوعیت کشیدن قلیان، ممکن است برای دخترها محدودیت ایجاد کند، اما پسرها از این بابت مشکلی نخواهند داشت. چرا که آنها میتوانند هر کجا که خواستند با خیال راحت قلیان بکشند. بسیاری از جوانان، به پُر کردن اوقات فراغتشان در سفرهخانهها عادت کردهاند و قلیان هم همیشه پای ثابت دور هم نشینی آنان بوده است، حالا باید دید اجرای چنین طرحی، چقدر میتواند آنها را از این عادت بیندازد و عزم مسوولان برای پیگیری ممنوعیت عرضه قلیان در اماکن عمومی تا چه زمانی استمرار خواهد داشت.
این در حالی است که دادستان عمومی و انقلاب قزوین با تاکید بر ضرورت اجرای قانون ممنوعیت استعمال مواد دخانی در اماکن عمومی به فروردین امروز گفت: «براساس شکایت مرکز بهداشت، دستور جمعآوری قلیان از قهوهخانهها و سفرهخانههای سنتی صادر شده و بدیهی است عرضه هر گونه قلیان در این اماکن تخلف تلقی میگردد».
حجت الاسلام صادقی نیارکی افزود: «قهوهخانهها و سفرهخانههای سنتی، مکان مناسبی برای حضور جوانان و خانوادهها نیست و جوانان نیز به جای آنکه اوقات خود را صرفِ کشیدن قلیان کنند بهتر است به امورات دیگر از جمله ورزش و مطالعه بپردازند که به سلامتی جسم و ارتقا دانش و اندیشه آنان بینجامد».
مدتهاست برخورد با این عادت، که سلامتی ایرانیان را به چالش کشیده، با فراز و فرودهای بسیاری مواجه شده است. یک روز، استفاده از قلیان در اماکن عمومی ممنوع میشود و قلیانها به کُنج پستوی قهوهخانهها میخزند و مدتی بعد، با تصمیم دولت احمدی نژاد در حذف قهوهخانهها از زمره اماکن عمومی، بار دیگر به وسیله سرگرمی دختران و پسران جوانی تبدیل میشود که ساعات فراغت خود را در خلوت ِ دنج سفرهخانهها سپری میکنند.
اما این همهی ماجرا نیست؛ بهمن سال۹۱ با شکایت جمعیت مبارزه با استعمال دخانیات ایران، دیوان عدالت اداری، مصوبه دولت مبنی بر خروج قهوهخانهها از زمره اماکن عمومی را ابطال میکند و اینگونه، مجددا ممنوعیت عرضه قلیان در اماکن عمومی برقرار میشود. هرچند این بار، ظاهرا دیگر مسوولین انگیزهای برای برخورد ندارند و همین هم میشود که با گسترش روز به روز قهوهخانهها و سفرهخانههای سنتی در قزوین، قلیان به بخش مهم درآمدزایی و البته جدایی ناپذیر اینگونه مکانها تبدیل می گردد. شانزدهم فروردین ماه امسال، دور تازه برخورد با عرضه قلیان در قهوهخانهها و سفرهخانههای سنتی در قزوین کلید خورد. رییس مجمع امور صنفی قزوین درباره طرح جمع آوری قلیان از بیش از ۳۰۰قهوهخانه و سفرهخانه سنتی به «ایرنا» می گوید: «این طرح با درخواست مرکز بهداشت و با حکم دادستانی و توسط نیروی انتظامی به این مجمع ابلاغ شده است.»
سید محمود سیدی تاکید می کند: «مجمع امور صنفی نیز این تصمیم را به واحدها و صنوف برای اجرا ابلاغ کرده است و ضمن آنکه پیگیر اجرای صحیح آن است، با عرضه هر گونه قلیان در اینگونه واحدها برخورد قانونی خواهد کرد.»
اجرای ممنوعیت عرضه قلیان، اعتراض متصدیان این اماکن را برانگیخت و به تجمع عصر نوزدهم فروردین ماه آنان در مسجد ولی عصر انجامید. در جریان این تجمع که بیش از یک صد نفر حضور داشتند، یکی از سفرهخانهداران قدیمی با اشاره به ممنوعیت قلیان اظهار کرد: «نباید در برابر این موضوع سکوت کرد، چرا که این ممنوعیت فقط در قزوین اعمال شده و در شهرهای دیگر آزاد است.» وی البته با انتقاد از برخی چایخانهداران در عرضه قلیان به دختران و پسران جوان اضافه کرد: «همه ما باید برای خود ضوابطی را تعریف کنیم، قبل از اینکه دیگران برای ما قانون گذاری کنند.»
این سفرخانهدار با بیان اینکه در هر یک از این واحدها به طور میانگین پنج نفر کار میکنند و با ممنوعیت عرضه قلیان، عملا کسب و کار سفرهخانهها به تعطیلی کشیده خواهد شد، تاکید کرد: «با این اقدام حدود هزار و ۵۰۰نفر بیکار میشوند و مسوولین باید تبعات تصمیم یک باره خودشان را که تنها در قزوین به اجرا درآمده است، بدانند.»
این اظهارات در حالی است که مالک سفرهخانه سنتی نایب و از فعالان ورزش استان با بیان اینکه: «حکم دادستان قانونی است و برای حل این مشکل باید کاملا منطقی برخورد کنیم»، معتقد است: «قلیان در زمره مواد دخانی است و طبق قانون، توزیع این مواد در مکانهای عمومی ممنوع است. در حالی که قبلا قهوهخانهها جزو مکانهای عمومی محسوب نمیشدند.»
رضا مطلبی افزود: «حرف ما این است که چطور میشود یک شبه تصمیم گرفت که در عرض ۱۰روز قلیان ممنوع شود؟ بسیاری از سفرهخانهها استیجاری است و اجاره چند سال آن جلوتر پرداخت شده است و یک شبه نمیتوان چنین برخوردی کرد.»
وی با انتقاد از صدور مجوز برای راه اندازی تعداد زیادی سفره خانه تصریح کرد: «از همان اول نباید مجوز میدادند و اکنون این جمعیت شاغل در سفرهخانهها مانند کارکنان یک شرکت میمانند که یک شبه نمیتوان آن را تعطیل کرد.»
مالک سفرهخانه نایب در عین حال تاکید کرد: «نگرانی مسوولین از حضور دختر و پسر در سفرهخانههاست و اشتباه متصدیان برخی از سفرهخانهها، بهانهای دست مسوولین داده است که هر گاه خواستند به این قشر فشار بیاورند.»
اعتراض به ممنوعیت عرضه قلیان در شرایطی صورت میگیرد که یک کارشناس بهداشت به «فارس» میگوید: «حدود ۱۲درصد جمعیت بالای ۱۵سال کشور محصولات دخانی را مصرف میکنند و ۱۵درصد نوجوانان بین ۱۳تا ۱۵سال نیز کشیدن قلیان را تجربه کردهاند. البته میزان مصرف سیگار در این گروه سنی حدود ۳درصد است، اما با توجه به اینکه مضرات قلیان بسیار بیش از سیگار است و نیز با توجه به اینکه قلیان دروازه ورود نوجوان به مصرف سایر مواد دخانی است، این آمار هشدار دهنده است».
سپیده ، دختر جوانی ست که ترجیح میدهد در طبیعت قلیان بکشد، او میگوید که از حالت قلیان کشیدن خوشش میآید. ماهی یک بار با دوستانش دور هم جمع میشوند و قلیانی با طعم هلو میکشند. به باور حمید، جوان دیگری که روی نیمکت بوستان باراجین به بالشی تکیه داده و پکهای عمیقی میزند، ممنوعیت کشیدن قلیان، ممکن است برای دخترها محدودیت ایجاد کند، اما پسرها از این بابت مشکلی نخواهند داشت. چرا که آنها میتوانند هر کجا که خواستند با خیال راحت قلیان بکشند. بسیاری از جوانان، به پُر کردن اوقات فراغتشان در سفرهخانهها عادت کردهاند و قلیان هم همیشه پای ثابت دور هم نشینی آنان بوده است، حالا باید دید اجرای چنین طرحی، چقدر میتواند آنها را از این عادت بیندازد و عزم مسوولان برای پیگیری ممنوعیت عرضه قلیان در اماکن عمومی تا چه زمانی استمرار خواهد داشت.
این در حالی است که دادستان عمومی و انقلاب قزوین با تاکید بر ضرورت اجرای قانون ممنوعیت استعمال مواد دخانی در اماکن عمومی به فروردین امروز گفت: «براساس شکایت مرکز بهداشت، دستور جمعآوری قلیان از قهوهخانهها و سفرهخانههای سنتی صادر شده و بدیهی است عرضه هر گونه قلیان در این اماکن تخلف تلقی میگردد».
حجت الاسلام صادقی نیارکی افزود: «قهوهخانهها و سفرهخانههای سنتی، مکان مناسبی برای حضور جوانان و خانوادهها نیست و جوانان نیز به جای آنکه اوقات خود را صرفِ کشیدن قلیان کنند بهتر است به امورات دیگر از جمله ورزش و مطالعه بپردازند که به سلامتی جسم و ارتقا دانش و اندیشه آنان بینجامد».
مهدی رضایی
