به گزارش فروردین امروز؛ شامگاه یکشنبه، میز خدمت «موکب شهدای محیطبان» به میزبانی اداره کل حفاظت محیط زیست استان قزوین و با پوشش رسانهای خبرگزاری خبرآنلاین و نشریه فروردین امروز برگزار شد؛ نشستی که فرصتی برای طرح دغدغههای زیستمحیطی استان و گفتوگوی مستقیم با مسئولان این حوزه فراهم کرد.
در حاشیه این برنامه، سید «اسدالله هاشمی» مدیرکل حفاظت محیط زیست استان قزوین در گفتوگوی اختصاصی با خبرنگار فروردین امروز، از مهمترین چالشهای زیستمحیطی استان، وضعیت منابع آب، آینده باغستان سنتی قزوین و الزامات توسعه پایدار سخن گفت.
هاشمی در ابتدای این گفتوگو با تأکید بر اینکه استان در شرایط بحرانی قرار ندارد، اظهار کرد: «ما مشکل داریم اما بحران نداریم. البته اگر برخی روندهای موجود ادامه پیدا کند یا شرایط خاصی به وجود آید، امکان شکلگیری بحران وجود دارد، اما در حال حاضر با بحران زیستمحیطی فراگیر مواجه نیستیم.»
با این حال، مهمترین نگرانی مدیرکل محیط زیست استان به وضعیت منابع آب زیرزمینی بازمیگردد؛ منابعی که طی سالهای اخیر تحت تأثیر خشکسالیهای پیدرپی و برداشتهای گسترده، با کاهش قابل توجهی روبهرو شدهاند.
وی با اشاره به اینکه بخش عمده آب مورد نیاز استان از منابع زیرزمینی تأمین میشود، گفت: «آبخوان قزوین با وسعتی حدود ۴۸۰هزار هکتار، یکی از مهمترین منابع آبی کشور به شمار میرود. این دشت طی پنج دهه گذشته در وضعیت ممنوعه قرار داشت، اما اکنون به وضعیت ممنوعه بحرانی رسیده است؛ وضعیتی که نتیجه برداشتهای بیرویه از سفرههای آب زیرزمینی است.»
هاشمی افزود: «میانگین افت سالانه سطح آبهای زیرزمینی استان به حدود یک متر و ۳۰سانتیمتر رسیده است. این موضوع بزرگترین تهدید زیستمحیطی استان محسوب میشود و اگر برای آن چارهاندیشی نشود، در آینده پیامدهای گستردهای به همراه خواهد داشت.»
به گفته مدیرکل حفاظت محیط زیست استان، الگوی مصرف آب در قزوین نیز نشان میدهد که بخش کشاورزی بیشترین سهم را در استفاده از منابع آبی دارد. وی در این باره توضیح داد: «حدود ۸۷درصد منابع آب استان در بخش کشاورزی مصرف میشود، در حالی که سهم صنعت حدود پنج تا شش درصد و سایر بخشها حدود شش تا هفت درصد است. به همین دلیل اصلاح الگوی کشت، استفاده از فناوریهای نوین آبیاری و حرکت به سمت محصولات کمآببر باید به صورت جدی دنبال شود.»
وی با اشاره به برخی الگوهای موفق در کشور، توسعه کشت گیاهان دارویی، زعفران، زیره، گل محمدی، آلوئهورا و سایر محصولات کمآببر را از راهکارهای مؤثر برای کاهش فشار بر منابع آب دانست و تأکید کرد جایگزینی تدریجی محصولات پرمصرف میتواند نقش مهمی در حفظ منابع آبی استان ایفا کند.
هاشمی در بخش دیگری از سخنان خود به جایگاه صنعتی قزوین اشاره کرد و گفت: «قزوین چهارمین استان صنعتی کشور است و بیش از سه هزار و ۷۰۰واحد صنعتی فعال در آن فعالیت میکنند. این ظرفیت ارزشمند اقتصادی در کنار مزایای فراوان، نیازمند مراقبتهای زیستمحیطی مستمر نیز هست.»
وی افزود: «هرچه تعداد واحدهای صنعتی بیشتر باشد، آثار تجمعی آلایندهها بر منابع آب، هوا و خاک نیز بیشتر خواهد بود. البته هنوز به مرحله بحرانی نرسیدهایم، اما باید با برنامهریزی دقیق و نگاه آیندهنگرانه، از بروز مشکلات جدی جلوگیری کنیم.»
مدیرکل حفاظت محیط زیست استان با اشاره به روند نظارت بر صنایع تصریح کرد: «واحدهای بزرگ صنعتی به صورت شبانهروزی پایش میشوند و بسیاری از آنها دارای سامانههای سنجش آنلاین هستند. در صورت مشاهده تخلف نیز مطابق قانون برخورد میشود، زیرا سلامت مردم و اجرای قانون خط قرمز سازمان محیط زیست است.»
وی همچنین درباره آثار زیستمحیطی ناشی از تنشها و حملات اخیر گفت: «خوشبختانه با اقدامات پیشگیرانه، هماهنگی دستگاههای مسئول و مدیریت بحران، آلودگی خاص یا خسارت زیستمحیطی قابل توجهی در استان ایجاد نشد و آلاینده خطرناکی نیز از واحدهای آسیبدیده منتشر نشد.»
اما شاید بخش مهم دیگری از این گفتوگو به باغستان سنتی قزوین اختصاص داشت؛ میراثی که بسیاری آن را هویت سبز شهر قزوین میدانند.
هاشمی با تأکید بر ضرورت حفاظت از باغستان اظهار کرد: «باغستان قزوین یکی از نمونههای کمنظیر در جهان است و باید به عنوان یک سرمایه ملی حفظ شود. حفاظت از باغستان نباید صرفاً در حد ابراز نگرانی باقی بماند؛ این موضوع باید به یک اصلدر تصمیمگیریهای شهری و مدیریتی تبدیل شود.»
وی افزود: «باغستان تنها یک مجموعه باغی نیست؛ این پهنه ارزشمند نقش مهمی در کنترل سیلاب، تغذیه سفرههای آب زیرزمینی، کاهش آلودگی هوا و تعدیل شرایط اقلیمی شهر دارد و در واقع همچون یک ریه طبیعی برای قزوین عمل میکند.»
مدیرکل حفاظت محیط زیست استان تأکید کرد: «توسعه برای هر جامعهای ضروری است، اما توسعه زمانی ارزشمند خواهد بود که پایدار باشد. اگر محیط زیست در فرآیند توسعه نادیده گرفته شود، پیامدهایی مانند فرونشست زمین، کاهش منابع آب، تخریب پوشش گیاهی و آسیب به سرمایههای طبیعی اجتنابناپذیر خواهد بود.»
هاشمی در پایان با اشاره به اهمیت مشارکت عمومی در حفاظت از محیط زیست گفت: «اصل پنجاهم قانون اساسی حفاظت از محیط زیست را وظیفهای همگانی میداند. هیچ برنامهای بدون مشارکت مردم موفق نخواهد شد. هر زمان شهروندان احساس کنند محیط زیست متعلق به خودشان است و برای حفظ آن مسئولیتپذیر باشند، میتوان به آیندهای پایدار امیدوار بود.»
او آموزش نسل آینده، همکاری با جوامع محلی، حفاظت از ذخایر ژنتیکی استان و صیانت از باغستان سنتی قزوین را از مهمترین اولویتهای اداره کل حفاظت محیط زیست استان برشمرد و ابراز امیدواری کرد که با همراهی مردم و مسئولان، سرمایههای طبیعی قزوین برای نسلهای آینده حفظ شود.
