تعویق انتخابات هفتمین دوره شوراهای شهر و روستا، اگرچه از نگاه بسیاری تصمیمی قابل پیشبینی و منطقی در شرایط جنگی بود، اما همزمان پرسش تازهای را هم در فضای سیاسی و اجتماعی ایجاد کرده است؛ اینکه پس از پایان این روزهای پرالتهاب، آیا مردم دوباره به انتخابات محلی بازخواهند گشت یا فاصلهای که طی سالهای اخیر میان جامعه و صندوق رأی ایجاد شده، عمیقتر از قبل خواهد شد؟
بررسیهای میدانی «فروردین امروز» نشان میدهد فضای انتخابات شوراها در قزوین، بیش از هر دوره دیگری در سکوت و ابهام قرار گرفته است. در بازار، تاکسیها، کافهها و حتی جمعهای خانوادگی، کمتر کسی درباره لیستها و رقابتهای انتخاباتی صحبت میکند. دغدغه بسیاری از مردم، حالا بیشتر به مسائل روزمره، معیشت و آینده اقتصادی گره خورده است.
در سعدالسلطنه، یکی از غرفهداران قدیمی میگوید مردم دیگر مثل گذشته درباره انتخابات هیجان ندارند و بیشتر به این فکر میکنند که آیا وضعیت زندگی بهتر خواهد شد یا نه. او معتقد است بخشی از این بیتفاوتی، نتیجه انباشته شدن نارضایتیهای اقتصادی و شهری در سالهای اخیر است.
با این حال، در میان فعالان سیاسی و اجرایی استان، نگاه غالب این است که تعویق انتخابات در شرایط فعلی تصمیمی اجتنابناپذیر بوده است. «مهدی عبدالرزاقی»، عضو سابق شورای شهر، معتقد است در فضای جنگی، اولویت کشور حفظ انسجام و تمرکز بر مسائل کلان بوده و برگزاری انتخابات میتوانست بخشی از ظرفیت اجرایی و اجتماعی کشور را درگیر کند.
او در عین حال تأکید میکند مهمتر از زمان برگزاری انتخابات، بازسازی اعتماد عمومی است؛ موضوعی که به گفته او، بدون احساس تأثیرگذاری رأی مردم ممکن نخواهد بود. عبدالرزاقی معتقد است اگر فضای سیاسی و رسانهای بازتر شود و مردم احساس کنند انتخابات میتواند در زندگی روزمره آنها اثر واقعی داشته باشد، امکان افزایش مشارکت وجود دارد.
در سوی دیگر، برخی چهرههای نزدیکتر به جریان اصولگرا نیز تعویق انتخابات را اقدامی منطقی میدانند. «محسن حقشناس»، از داوطلبان این دوره انتخابات شوراها، میگوید برگزاری انتخابات در فضای فعلی به نفع هیچ جریانی نبود و جامعه درگیر مسائل مهمتری است. او البته معتقد است مردم همچنان نسبت به شهر و کشور خود حساساند و در صورت فراهم شدن شرایط، مشارکت قابل قبولی شکل خواهد گرفت.
در استانداری قزوین نیز نگاه مشابهی وجود دارد. «محمد نصیری»، دبیر ستاد انتخابات استان، میگوید در شرایط جنگی، کشور نباید توان اجرایی و مدیریتی خود را در چند جبهه تقسیم کند و به همین دلیل تعویق انتخابات تصمیمی قابل دفاع بوده است. او البته به نگرانی برخی جریانهای سیاسی درباره ردصلاحیتها و ترکیب نیروهای حاضر در انتخابات هم اشاره میکند و معتقد است بخشی از فضای سرد انتخاباتی، به همین نگرانیها بازمیگردد.
آنچه این روزها در فضای سیاسی قزوین دیده میشود، نه یک رقابت انتخاباتی پرشور، بلکه نوعی «انتظار محتاطانه» است؛ فضایی که در آن همهچیز به بعد از پایان شرایط جنگی موکول شده است. نه جریانهای سیاسی هنوز آرایش نهایی خود را مشخص کردهاند و نه مردم تصمیم روشنی برای مشارکت دارند.
شاید مهمترین تفاوت انتخابات پیشرو با دورههای قبل، همین باشد که اینبار مسئله فقط رقابت جناحها نیست؛ بلکه پرسش اصلی برای بسیاری از شهروندان، میزان اثرگذاری رأی و امید به تغییر در زندگی روزمره است. در شرایطی که بخشی از جامعه با تردید، خستگی سیاسی و دغدغههای معیشتی روبهروست، مهمترین چالش انتخابات آینده نه فقط ترکیب شوراها، بلکه میزان مشارکت مردم خواهد بود؛ مشارکتی که میتواند تصویری روشنتر از حالوهوای اجتماعی و سیاسی این روزهای جامعه ارائه دهد.
