کوچههای خاموش، دخلهای بیرمق
راسته بازار قزوین که زمانی با بوی ادویه، صدای چانهزنی و رنگ زندگی، قلب تپنده اقتصاد شهر بود، حالا بیش از هر چیز صدای سکوت را در خود دارد. فروش پایین، اجاره بالا، بدهیهای بانکی و مالیات سنگین، بسیاری از کاسبان را به مرز ناامیدی رسانده است.
«دیگه نمیصرفه»؛ جملهای است که در کوچههای اطراف چهارراه بازار، از پاساژ صفا تا راسته بزازها و کفاشها، بهوفور شنیده میشود.
«امیر علیمحمدی»، فروشنده پوشاک در ابتدای بازار، میگوید: «قیمت لباس هر هفته بالا میره ولی ما جرات نداریم به همون نسبت قیمت بدیم. فروش نصف شده، اما اجاره، مالیات، حقوق کارگر و قبضها همون قبلیه.»
«احسان حسینپور»، فروشنده لباس مردانه نیز از مالیات نجومی گلایه دارد: «۵۰میلیون مالیات برای مغازهای که اینروزها دخلش خالیه، واقعاً کمرشکنه. از کجا بیاریم؟»
در میان این گفتوگوها، آنچه بیش از همه به چشم میآید، بیاعتمادی و بیپشتوانگی روانی کاسبهاست. یکی از فروشندگان کتوشلوار میگوید: «قدیما مردم چونه میزدن؛ الان فقط نگاه میکنن و میرن…»
سفره خالی خریدار؛ تردید و تماشا
مشکل فقط از سمت فروشندهها نیست. بسیاری از مشتریان هم خرید را به حداقل ممکن رساندهاند.
«معصومه ذوالقدر»، خانمی میانسال، از مغازهای در خیابان امام بیرون میآید و میگوید: «واسه بچم کفش لازم داشتم، ولی فعلاً با قبلی سر میکنیم. همهچیز گرونه. فقط چیزای ضروری رو میخریم.»
در فروشگاه موادغذایی هم روایت مشابه است. مشتری دیگری به فروردین امروز میگوید: «دوتا روغن خواستم بخرم، گفتن باید دلستر هم ببری! من روغن میخوام، نه دلستر!»
آرامش بازار و تامین پایدار کالا
«ابوالفضل ناصری»، رئیس اتاق اصناف قزوین، در گفتوگو با فروردین امروز، با بیان اینکه بحران جنگ اخیر آزمونی جدی برای بازار استان بود، اظهار میکند: «با وجود میزبانی از حدود ۸۰۰هزار نفر مهمان در ایام جنگ، با تدبیر، هماهنگی و همراهی اصناف، هیچ کمبودی در کالاهای اساسی نداشتیم. سهمیه آرد استان از ۹۰تن به ۲۰۰تن رسید و فروشندگان با تمام توان خدمت کردند.»
ناصری با اشاره به تهدید فروشگاههای زنجیرهای برای اقتصاد محلی میگوید: «۱۰۱فروشگاه زنجیرهای در استان داریم که خارج از نظارت اتاق اصناف فعالیت میکنند و گردش مالی آنها مستقیماً به تهران منتقل میشود. لذا از مردم تقاضا داریم بیشتر از کسبه محلی خرید کنند تا اقتصاد شهر زنده بماند.»
رئیس اتاق اصناف همچنین گفت: «برای اتحادیههای نانوایی، مرغ و گوشت، تسهیلاتی در نظر گرفته شده تا موتور برق تهیه کنند و در صورت قطعی برق، خدماترسانی دچار مشکل نشود.»
اما او در ادامه به فهرستی از مشکلات اصناف نیز اشاره میکند: «رکود سنگین بازار، کاهش شدید قدرت خرید مردم، مالیاتهای غیرکارشناسی، نوسانات شدید ارزی، افزایش قیمت مواد اولیه، مشکلات بیمه تأمین اجتماعی و از همه مهمتر، تعدد دستگاههای نظارتی، امروز کمر اصناف را خم کرده است.»
وی در پایان تأکید کرد: «گشتهای مشترک بازرسی برای کاهش تعزیرات افزایش یافته و در تعامل با اداره مالیات و سایر نهادها تلاش میکنیم فشار حقوقی بر اصناف کاهش یابد. کسبه، آخرین حلقه ارتباط مردم با بازار هستند؛ اگر آنها فروبپاشند، جامعه دچار اختلال میشود.»
حمایت از اصناف، اولویت استان
«محمد میرزایی»، سرپرست معاونت اقتصادی استانداری قزوین نیز در گفتوگو با فروردین امروز با اشاره به اینکه استان قزوین جزو اولین استانهایی بودکه در بحران اخیر بدون کمبود کالا عمل کرد، گفت: «در روز دوم جنگ با برگزاری جلسات فوری با اصناف، تصمیم گرفتیم اختیار تنظیم بازار را به خودشان بدهیم. خوشبختانه تمامی اتحادیهها همکاری بسیار خوبی داشتند و شرایط بهسرعت پایدار شد.»
وی با اشاره به رویکرد حمایتی دولت پس از بحران میگوید: «در جلسات ستاد تسهیل به صراحت اعلام کردیم که بانکها از مسدودسازی حسابهای اصناف و تولیدکنندگان خودداری کنند. همچنین مقرر شد که مالیاتها و اقساط بانکی با بیشترین حد مساعدت بررسی شود.»
میرزایی با اشاره به طرح کالابرگ الکترونیک گفت: «تقویت قدرت خرید مردم در دستور کار دولت است. برای کارمندان و اقشار حقوقبگیر، از طریق فروشگاههای بزرگ استان طرحهایی برای تخفیف و کالابرگ ویژه در حال اجراست.»
او همچنین از برگزاری نشستهایی برای رفع مشکلات اصناف خبر داد و گفت: «با تاکید استاندار قزوین، جلسات هفتگی با اتحادیهها و تولیدکنندگان برای بررسی مشکلات و پیگیری مطالبات در حال برگزاری است.»
در پایان، او درباره وضعیت تولید در بحران اخیر خاطرنشان کرد: «هیچ آسیبی به واحدهای صنعتی استان وارد نشد. کارخانههای روغن، مرغداریها، کشتارگاهها و دیگر صنایع اساسی بدون تعطیلی به کار ادامه دادند. همچنین پیشنهادهای لازم برای ارتقاء آمادگی در بحرانهای آتی به وزارت کشور ارائه شده است.»
آینده بازار؛ میان امید و ابهام
در حالی که مسئولان از آمادگی کامل برای مدیریت بحرانها و تأمین کالا سخن میگویند، واقعیت بازار قزوین پر از چالش و ناامیدی است. کاسبانی که سالها چراغ مغازههای خود را با سودهای اندک روشن نگه داشتند، امروز چشمانتظار حمایت عملیاند، نه فقط وعده.آنها هنوز امید دارند؛ امید به روزی که «فروش» دوباره معنای واقعی خود را بیابد.
