امروزه، برق بهعنوان یکی از حیاتیترین منابع انرژی است که بسیاری از تجهیزات و دستگاهها تنها با استفاده از این انرژی میتوانند فعالیت کنند. یکی از بزرگترین چالشهایی که صنایع با آن روبهرو هستند، قطعی برق و تأثیرات مخرب آن بر عملکرد ماشینآلات و تجهیزات صنعتی است که به کاهش ظرفیت تولید، بیکاری نیروی کار و لغو قراردادها منجر میشود. این معضل اکنون به دغدغههای اصلی صاحبان صنایع در مواجهه با قطعی برق و عواقب آن تبدیل شده است.
فروردین امروز برای بررسی چالشهای صنایع در این شرایط، با مدیرعامل شرکت توزیع نیروی برق قزوین و دو تن از صاحبان کسبوکارهای صنعتی درباره خسارات ناشی از قطعی برق گفتوگو کرده است که در ادامه میآید.
چالش ناترازی برای تابستان آینده
«یوسف اینانلو»، مدیرعامل شرکت توزیع نیروی برق استان قزوین در گفتوگو با فروردین امروز، با تأکید بر اهمیت مسأله ناترازی انرژی میگوید: «رشد سالانه مصرف برق، کاهش بارندگیها، تغییرات اقلیمی و کمبود سوخت نیروگاهها در زمستان و عدم توجه به بهینهسازی مصرف انرژی، افزایش نسبی دما و پایداری گرما در ایام تابستان در کنار کاهش راندمان نیروگاهها از عوامل مهم بروز ناترازیها در حوزه برق است.»
وی ادامه میدهد: «با توجه به کاهش بارشها، پیشبینی میشود چالش ناترازی برای تابستان آینده هم ادامه داشته باشد.»
اینانلو با بیان اینکه میزان مصرف برق در حال حاضر در استان در محدوده ۶۳۰ تا ۶۵۰مگاوات است، میگوید: «این میزان مشابه مصرف سال گذشته است و محدودیتهایی به دلیل نبود سوخت مورد نیاز نیروگاهها وجود دارد.»
۴۵ درصد مصرف برق استان در بخش صنعتی است
مدیرعامل شرکت توزیع نیروی برق استان قزوین، مصرف برق استان در بخش صنعتی را حدود ۴۵درصد و بیشترین مصارف بخش صنعتی استان را در محدوده شهر صنعتی البرز و شهرستان تاکستان عنوان میکند.
وی نهادینه کردن فرهنگ مصرف بهینه انرژی و برق در سطح جامعه را در کنار مدیریت بار و توسعه شبکههای هوشمند و توسعه استفاده از انرژیهای تجدیدپذیر از اقدامات مهم در این بخش برشمرد که به حفظ سرمایههای ملی و رشد و توسعه صنعت کمک میکند و از مهمترین بخشهای رشد اقتصادی نیز است.
نوسازی و بازسازی صنایع الزامی است
«مهدی بخشنده»، مدیر واحد تولید و فرآوری کشمش توسعه صادرات کاسپین در گفتوگو با «فروردینامروز» با اشاره به اینکه شاهد رشد بیرویه در صدور مجوزهای جدید و گسترش واحدهای تولیدی هستیم، میگوید: «این در حالی است که متأسفانه زیرساختهای موجود توان پاسخگویی به این توسعه را ندارند. این وضعیت نه تنها واحدهای جدید بلکه واحدهای قدیمی سرمایهگذاری شده را نیز با مشکل جدی روبهرو میکند.»
وی تصریح میکند: «در سایر کشورها، برای حل چنین چالشهایی، به جای مجوزدهی بیرویه، با تشویق واحدهای جدید به خرید واحدهای غیرفعال، فرصتی برای بازفعالسازی واحدهای قدیمی فراهم میکنند.»
بخشنده با بیان اینکه یکی دیگر از مشکلات عمده ناترازی، فرسودگی ماشینآلات تولیدی و عدم بروزرسانی آن است، ادامه میدهد: «ماشینآلات فعلی مصرف انرژی بالایی دارند، در صورتی که ماشینآلات یا تکنولوژیهای جدید تا ۷۵درصد مصرف انرژی را کاهش میدهند.»
مدیر واحد تولیدی توسعه صادرات کاسپین با اشاره به سیاست دولت مبنی بر استفاده از انرژیهای تجدیدپذیر میگوید: «اگرچه این رویکرد خوب است، ولی واحدهای تولیدی به دلیل هزینههای سنگین، توان سرمایهگذاری بلندمدت برای تأمین انرژی موردنیاز خود را ندارند.»
وی یادآور میشود: «در برخی کشورها مانند ایتالیا، از مکانهای بلااستفاده سولهها برای نصب تجهیزات انرژی تجدیدپذیر استفاده میشود و دولت با ارائه معافیتهای مالیاتی و وام کمبهره، تولیدکنندگان را ملزم میکند که بخشی از نیاز به انرژی پاک خود را تأمین کنند.»
مدیر واحد تولیدی توسعه صادرات کاسپین با اشاره به مشکلات بسیار قطعی برق در صنایع، اظهار میکند: «بسیاری از کارخانهها به دلیل خاموشیهای برق دچار خسارت شدهاند؛ تولید متوقف شده، برنامههای تحویل کالا عقب افتاده و درنتیجه اعتبار تولیدکنندهها نزد خریداران خارجی کاهش یافته است. این مشکلات فشار اقتصادی زیادی بر واحدهای تولیدی تحمیل کرده و حتی گاهی منجر به ورشکستگی شدهاند.»
دو نرخی بودن ارز منجربه واردات محوربودن واحدهای تولیدی
مدیر واحد تولیدی توسعه صادرات کاسپین تصریح میکند: «بسیاری از واحدهای صادراتمحور، امروز بهواسطه دو نرخی بودن ارز، عملاً به وارداتمحور تبدیل شدهاند چراکه سود در واردات است. درنتیجه باید به سیاست تکنرخی شدن ارز روی آوریم و مشوقهای صادراتی مؤثری ارائه دهیم که صادرکنندگان را به فعالیت تشویق کند.»
بخشنده اظهار میکند: «خوشبختانه در دولت وفاق ملی پیشرفت و اقدامات خوبی در این خصوص درحال انجام است. با این وجود، لازم است که این روند بهصورت جدیتر دنبال شود تا آثار مثبت آن در بلندمدت پایدار بماند؛ این موضوع خیلی مهمتر از ناترازی انرژی است، چرا که ناترازی انرژی به سوءمدیریت مدیران سیاسی کشور و استان برمیگردد.»
شرکت تولیدی نباید دغدغه حل مشکل نیروگاهها را داشته باشد
«مهدی احمدی»، مدیر کارخانه فولاد روانشیر در گفتوگو با فروردین امروز میگوید: «قطع و ناترازی برق، بهویژه برای شرکتهایی که مصرف برق بالای ۲مگاوات دارند، چالش بسیار بزرگی ایجاد کرده است. ما مجبوریم مصرف برق و گاز خود را ۵۰ تا ۷۰درصد کاهش دهیم؛ در غیر این صورت قطعی برق کامل و تعطیلی صنعت خواهیم داشت.»
مدیر کارخانه فولاد روانشیر بیان میکند: «ما تعهداتی نسبت به مشتریان و قراردادهای کاری منعقد کردهایم و باید محصولات و قطعات را به موقع تحویل دهیم. با کاهش ۷۰درصدی برق، آیا میتوان به این تعهدات عمل کرد؟»
احمدی خاطرنشان میکند: «بسیاری از شرکتها دچار معوقات بیمه و مالیاتی شدند، مواد اولیه را دیگر نمیتوانند خریداری کنند و بههنگام نمیتوانند تولید کنند. از طرف مشتریان نیز دچار جریمه میشوند، چرا که به موقع به تعهدات خود عمل نکردند. تمام این مشکلات زنجیرهای در نهایت باعث فلج شدن کسبوکار میشود.»
در این شرایط بحرانی، قطعیهای مکرر برق نه تنها ضربهای جدی به پیکره تولید وارد کرده بلکه به جوی پیچیده از مشکلات اقتصادی، اجتماعی و زیستمحیطی نیز منجر شده است. در حالی که بر اساس قوانین بهبود فضای کسبوکار، قطع برق نباید اولویت را بهطور خاص در صنایع بدهد، سیاستهای اشتباه اجرایی در استان قزوین به وضوح نشاندهنده عدم توجه به این موضوعات است. این امر باعث شده تا صدها میلیارد ریال خسارت به واحدهای صنعتی وارد شود. در چنین شرایطی، تنها با توجه جدی و سرمایهگذاری در بهبود زیرساختها و مدیریت بهینه منابع انرژی میتوان به آیندهای روشنتر برای تولید و اشتغال استان امیدوار بود.
