دانشجویان علاقهمند به دوم خرداد ماه ۱۳۷۶ و سینما از جعفر پناهی خواسته بودند تا به دانشگاه بینالمللی امام خمینی (ره) بیاید و پس از نمایش فیلم «آفساید» برایشان حرف بزند. جعفر پناهی، به موقع آمد و سالن بزرگ دانشگاه هم پر از علاقهمندان به سینما و دوم خرداد بود. سرود یار دبستانی من پخش میشد و فضا سرشار از شور جوانی بود. خبر رسید با نمایش فیلم آفساید مخالفت شدهاست. بهانه دلواپسان مجوز نداشتن فیلم بود. قرار شد کدخدامنشانه موضوع حل شود. من و یکی از دانشجویان برای راضی کردن مخالفان نمایش رفتیم. بزرگشان در مقابل توجیهات ما (برنامه اعلام شده و قبلا باید نظر میدادند. تعداد حاضران در سالن و حضور جعفر پناهی، احترام به نقدو….) یک جمله گفتند: نمایش فیلم آفساید ممنوع. فیلم دیگری بگذارید. نتیجه را به جعفر پناهی و برگزار کنندگان گفتیم. جعفر پناهی در کمال خونسردی دیویدی فیلم آفساید را برداشت و رویش نوشت: بادکنک سفید. فیلم نمایش دادهشد. جلسه نقد خوبی هم برگزار شد. خاطره خوبی هم در ذهن علاقهمندان سینما ماند؛ اما من هنوز دلیل آن مخالفت را نفهمیدم.
امروز: سه رخ
داوران جشنواره کن ۲۰۱۸ ، پس از سال ۱۳۸۹ را مستحق دریافت جایزه بهترین فیلمنامه دانستند. اینکه میگویم پس از سال ۱۳۸۹ دلیل دارد و گرنه خودتان بهتر میدانید این فیلمساز معترض و خلاق از ابتدای فعالیتش فیلمهای خوب بسیاری ساختهاست(بادکنک سفید،آینه،دایره،طلای سرخ،آفساید و چندین فیلم کوتاه)؛اما سال ۱۳۸۹ برای او نقطه عطفی است. در این سال با رای دادگاهی، به بیست سال محرومیت از فیلمسازی محکوم گردید؛البته این رای در عمل پس از ساخت فیلمهای «این یک فیلم نیست»،«پرده»، «تاکسی» و «سه رخ» عملی نشد. اینکه جعفر پناهی از نظر حقوقی با ساخت این فیلمها چه کردهاست، من نمیدانم. فقط به عنوان یکی از علاقهمندان سینما از ساخته شدن این فیلمها بسیار خرسندم و امیدوارم زمانه و افراد مانعی برای خلق آثار هنری نباشند.
فردا: سال ۱۴۰۹
حدود دوازده سال دیگر به سال ۱۴۰۹ میرسیم؛سالی که ممنوعیت فیلمسازی جعفر پناهی پایان مییابد و امکان ساخت فیلم توسط او به صورت رسمی شروع میشود (البته اگر اتفاقی نیفتد و…) راستش را بخواهید بدم نمیآید تا آن سال تعداد فیلمهای این فیلمساز از سی هم بگذرد؛یعنی میشود؟
امروز: سه رخ
داوران جشنواره کن ۲۰۱۸ ، پس از سال ۱۳۸۹ را مستحق دریافت جایزه بهترین فیلمنامه دانستند. اینکه میگویم پس از سال ۱۳۸۹ دلیل دارد و گرنه خودتان بهتر میدانید این فیلمساز معترض و خلاق از ابتدای فعالیتش فیلمهای خوب بسیاری ساختهاست(بادکنک سفید،آینه،دایره،طلای سرخ،آفساید و چندین فیلم کوتاه)؛اما سال ۱۳۸۹ برای او نقطه عطفی است. در این سال با رای دادگاهی، به بیست سال محرومیت از فیلمسازی محکوم گردید؛البته این رای در عمل پس از ساخت فیلمهای «این یک فیلم نیست»،«پرده»، «تاکسی» و «سه رخ» عملی نشد. اینکه جعفر پناهی از نظر حقوقی با ساخت این فیلمها چه کردهاست، من نمیدانم. فقط به عنوان یکی از علاقهمندان سینما از ساخته شدن این فیلمها بسیار خرسندم و امیدوارم زمانه و افراد مانعی برای خلق آثار هنری نباشند.
فردا: سال ۱۴۰۹
حدود دوازده سال دیگر به سال ۱۴۰۹ میرسیم؛سالی که ممنوعیت فیلمسازی جعفر پناهی پایان مییابد و امکان ساخت فیلم توسط او به صورت رسمی شروع میشود (البته اگر اتفاقی نیفتد و…) راستش را بخواهید بدم نمیآید تا آن سال تعداد فیلمهای این فیلمساز از سی هم بگذرد؛یعنی میشود؟
حسن لطفی
