طرح ایجاد ایستگاه میانی انتقال زباله، آن هم حد فاصل شهر قزوین و مجتمع بازیافت و دفن محمدآباد، راهکاری است که سازمان مدیریت پسماند برای ساماندهی وضعیت جمعآوری و انتقال زبالههای تولیدی شهروندان برگزیده است. ایستگاههای میانی انتقال پسماندهای شهری، به ایستگاههای انتقال موقت زباله گفته میشود که برای مدیریت زمان و ارائه خدمات بهتر به شهروندان و کاهش هزینهها در نظر گرفته میشود تا زبالهها بهصورت موقت در آنجا ذخیره شده و بعد به سایت دفن دائمی منتقل شوند.
شهردار نصرتی در شهریور۹۳ اعلام کرده بود عملیات اجرایی پروژهی احداث ایستگاه میانی انتقال زباله برای تخلیه و بارگیری و حمل پسماندها بهزودی آغاز میشود. او گفته بود این پروژه با اعتبار ۷میلیارد ریال در ۱۴هکتار زمین واقع در کیلومتر۲ جادهی قزوین– بویینزهرا احداث خواهد شد. با اینهمه، طرح ایجاد ایستگاه میانی انتقال زباله، پس از دو سال اجرایی شده است؛ طرحی که جانمایی و استقرار آن در ضلع جنوبی باغستان سنتی، واکنش و اعتراض شدید باغداران و فعالان انجمنهای میراثی و محیطزیستی استان را برانگیخت.
یک عضو هیاتعلمی دانشگاه بینالمللی امامخمینی(ره) معتقد است: «ایستگاههای میانی زباله با ماموریتهای متعددی میتوانند شکل بگیرند. سادهترین آنها انتقال زباله از ماشینآلات کوچک حمل زباله در سطح شهر به تریلرهای بزرگ حمل زباله است. این کار به این منظور انجام میشود که تریلرها از استاندارد بالاتری در حمل زباله برخوردارند و مشکلات نشت شیرابه را ندارند و ازطرفی، ترافیک کمتری را به جاده انتقالی تا مقصد نهایی جمعآوری زباله تحمیل میکنند. از این تاسیسات هنگامی استفاده میشود که محل دفع نهایی زباله، از منطقه جمعآوری فاصله زیاد داشته باشد. علاوهبر این، حتما ماشینآلات حمل زباله نیاز به شستوشو خواهند داشت که این کار عموما در ایستگاههای میانی انجام میشود و پساب این شستوشو نیز بهشدت آلاینده است.»
دکتر شکوه کرمانشاهانی با تاکید بر اینکه، تشکلهای حامی محیط زیست با اصل احداث چنین ایستگاهی مخالفت نیستند، بلکه با مکانگزینی نادرست این پروژه مخالفند، میافزاید: «مکانی که برای احداث ایستگاه میانی زباله در نظر گرفته شده است، از مرغوبترین زمینهای زراعی قزوین است و در حریم باغستان سنتی قزوین قرار دارد و اجرای این طرح در مجاورت باغستان سبب ایجاد اختلال در کیفیت بو، هوا و منظر باغستان میگردد. همچنین، مطابق با قوانین مرتبط با آثار طبیعی و معنوی ثبتشده، از مصادیق تجاوز به میراث ثبتشده ملی به حساب میآید.»
مشاور خدمات شهری شهردار قزوین اما، باور دیگری دارد. حمیدرضا الموتی معتقد است: «ایستگاههای میانی انتقال زباله برای زمینهای کشاورزی و مسکونی مشکلساز نیست و آلودگیهای زیست–محیطی ایجاد نمیکند زیرا پسماندها در این مکان دپو نمیشود بلکه فقط محلی برای انتقال زباله به جایگاه اصلی دفن محسوب میشود.» وی حفظ و نگهداری از باغستان سنتی قزوین را بهعنوان یک میراث ارزشمند از اولویتهای شهرداری دانسته و تاکید میکند: «این رویکرد شهرداری موجب تشکیل سازمانی به نام باغستان سنتی و انجام اقدامات حمایتی شده است.»
بااینهمه، درجریان بازدید هفته گذشته سیدهحمیده زرآبادی، نماینده قزوین در مجلس از محل اجرای این طرح که بهاتفاق فرخزاد، معاون هماهنگی امور عمرانی استاندار، مدیران کل محیطزیست و میراثفرهنگی، مسوولان شهرداری، نمایندگان تشکلهای غیردولتی و باغداران سنتی انجام پذیرفت، زرآبادی با تاکید بر اینکه، بخش عمده باغستانهای قزوین بهدلیل کوتاهى در سالهاى گذشته از بین رفته است، تصریح کرد: «ما نباید اشتباهات گذشته را تکرار کنیم و سبب اتفاقی شویم که در آینده نتوان آن را جبران کرد.»
در این بازدید، نمایندگان تشکلهای مردمنهاد محیطزیست و میراثفرهنگی دلایل مخالفت خود با جانمایی ایستگاه میانی زباله را تغییر کاربری مرغوبترین اراضی کشاورزی، مداخله و آسیب به منظر فرهنگی باغستان سنتی بهعنوان یک اثر ثبتشده ملی و عوارض خطرناک برای محیطزیست و محیط کشاورزی اطراف زمین و باغستان سنتی عنوان کردند.پرونده اجرای طرح «ایستگاه میانی انتقال زباله»، همچنان در شورای شهر قزوین باز است و این طرح که به صفآرایی بین مدیریت شهری و تشکلهای مدافع محیطزیست و میراث طبیعی در مقابل یکدیگر منتهی شده، با رخدادهای تازهای روبهرو خواهد شد که تغییر مکان احداث این ایستگاه، محتملترین اتفاق است.
شهردار نصرتی در شهریور۹۳ اعلام کرده بود عملیات اجرایی پروژهی احداث ایستگاه میانی انتقال زباله برای تخلیه و بارگیری و حمل پسماندها بهزودی آغاز میشود. او گفته بود این پروژه با اعتبار ۷میلیارد ریال در ۱۴هکتار زمین واقع در کیلومتر۲ جادهی قزوین– بویینزهرا احداث خواهد شد. با اینهمه، طرح ایجاد ایستگاه میانی انتقال زباله، پس از دو سال اجرایی شده است؛ طرحی که جانمایی و استقرار آن در ضلع جنوبی باغستان سنتی، واکنش و اعتراض شدید باغداران و فعالان انجمنهای میراثی و محیطزیستی استان را برانگیخت.
یک عضو هیاتعلمی دانشگاه بینالمللی امامخمینی(ره) معتقد است: «ایستگاههای میانی زباله با ماموریتهای متعددی میتوانند شکل بگیرند. سادهترین آنها انتقال زباله از ماشینآلات کوچک حمل زباله در سطح شهر به تریلرهای بزرگ حمل زباله است. این کار به این منظور انجام میشود که تریلرها از استاندارد بالاتری در حمل زباله برخوردارند و مشکلات نشت شیرابه را ندارند و ازطرفی، ترافیک کمتری را به جاده انتقالی تا مقصد نهایی جمعآوری زباله تحمیل میکنند. از این تاسیسات هنگامی استفاده میشود که محل دفع نهایی زباله، از منطقه جمعآوری فاصله زیاد داشته باشد. علاوهبر این، حتما ماشینآلات حمل زباله نیاز به شستوشو خواهند داشت که این کار عموما در ایستگاههای میانی انجام میشود و پساب این شستوشو نیز بهشدت آلاینده است.»
دکتر شکوه کرمانشاهانی با تاکید بر اینکه، تشکلهای حامی محیط زیست با اصل احداث چنین ایستگاهی مخالفت نیستند، بلکه با مکانگزینی نادرست این پروژه مخالفند، میافزاید: «مکانی که برای احداث ایستگاه میانی زباله در نظر گرفته شده است، از مرغوبترین زمینهای زراعی قزوین است و در حریم باغستان سنتی قزوین قرار دارد و اجرای این طرح در مجاورت باغستان سبب ایجاد اختلال در کیفیت بو، هوا و منظر باغستان میگردد. همچنین، مطابق با قوانین مرتبط با آثار طبیعی و معنوی ثبتشده، از مصادیق تجاوز به میراث ثبتشده ملی به حساب میآید.»
مشاور خدمات شهری شهردار قزوین اما، باور دیگری دارد. حمیدرضا الموتی معتقد است: «ایستگاههای میانی انتقال زباله برای زمینهای کشاورزی و مسکونی مشکلساز نیست و آلودگیهای زیست–محیطی ایجاد نمیکند زیرا پسماندها در این مکان دپو نمیشود بلکه فقط محلی برای انتقال زباله به جایگاه اصلی دفن محسوب میشود.» وی حفظ و نگهداری از باغستان سنتی قزوین را بهعنوان یک میراث ارزشمند از اولویتهای شهرداری دانسته و تاکید میکند: «این رویکرد شهرداری موجب تشکیل سازمانی به نام باغستان سنتی و انجام اقدامات حمایتی شده است.»
بااینهمه، درجریان بازدید هفته گذشته سیدهحمیده زرآبادی، نماینده قزوین در مجلس از محل اجرای این طرح که بهاتفاق فرخزاد، معاون هماهنگی امور عمرانی استاندار، مدیران کل محیطزیست و میراثفرهنگی، مسوولان شهرداری، نمایندگان تشکلهای غیردولتی و باغداران سنتی انجام پذیرفت، زرآبادی با تاکید بر اینکه، بخش عمده باغستانهای قزوین بهدلیل کوتاهى در سالهاى گذشته از بین رفته است، تصریح کرد: «ما نباید اشتباهات گذشته را تکرار کنیم و سبب اتفاقی شویم که در آینده نتوان آن را جبران کرد.»
در این بازدید، نمایندگان تشکلهای مردمنهاد محیطزیست و میراثفرهنگی دلایل مخالفت خود با جانمایی ایستگاه میانی زباله را تغییر کاربری مرغوبترین اراضی کشاورزی، مداخله و آسیب به منظر فرهنگی باغستان سنتی بهعنوان یک اثر ثبتشده ملی و عوارض خطرناک برای محیطزیست و محیط کشاورزی اطراف زمین و باغستان سنتی عنوان کردند.پرونده اجرای طرح «ایستگاه میانی انتقال زباله»، همچنان در شورای شهر قزوین باز است و این طرح که به صفآرایی بین مدیریت شهری و تشکلهای مدافع محیطزیست و میراث طبیعی در مقابل یکدیگر منتهی شده، با رخدادهای تازهای روبهرو خواهد شد که تغییر مکان احداث این ایستگاه، محتملترین اتفاق است.
فتانه سعیدی
