معماری شعر معاصر، اثر تازه مجید بالدران، شاعر و پژوهشگر قزوینی است که به این مهم میپردازد. این کتاب، پساز ترانههای سرزمین آفتاب (انتشارات دلوار تهران ۱۳۸۱) و هفتچشمه (انتشارات حوزه هنری قزوین ۱۳۸۳)، سومین کتاب بالدران در حیطه نقد و بررسی شعر معاصر ایران است.
هدف اصلی این کتاب که پایاننامه کارشناسی ارشد این شاعر محسوب میشود؛ بررسی این نکته است که آیا شاعران نوپرداز معاصر به «اقتصاد کلمه» و «اقتضای کلمه» در نحوه نگارش شعر خود توجه داشتهاند و درصورت مثبت بودن این پاسخ، چگونه و با چه رویکردی این مهم صورت گرفته است.
معماری شعر معاصر، در واپسین روزهای تابستان در آیینی در کتابفروشی مولانا رونمایی شد. آنچه در پی میآید روایتی است از جشن رونمایی این کتاب که فاطمه شریفنژاد، آن را گزارش کرده است.
دومین جلسه از نشستهای فرهنگی کتابفروشی مولانا، به رونمایی آخرین اثر مجید بالدران باعنوان معماری شعر معاصر اختصاص داشت. این جلسه که میزبان شاعران، ویراستاران و منتقدان ادبی بود با توضیحات مولف درخصوص شکلگیری کتاب رسمیت یافت.
بالدران که کارشناس ارشد ادبیات فارسی است، این کتاب را پایاننامهی دوره ارشد خود عنوان کرد که به پیشنهاد یکی از استادانش کار شده و پساز دفاع به شکل کتاب درآمده است؛ که البته برای تبیین این اثر تلاشهای بسیاری صورت داده است. بالدران، منظور از معماری شعر معاصر را ساخت فرمی شعر عنوان کرد نه رابطه هنر معماری با شعر.
درادامه ناشر کتاب در جایگاه رونمایی اثر قرار گرفت؛ دکتر حسین مافی، دکترای ادبیات فارسی و مدیرمسوول انتشارات «سایهگستر»، بالدران را جزء معدود شاعرانی دانست که همزمان به نقد شعر هم میپردازد. وی شعر معاصر را عینی و شعر کهن را ذهنی ارزیابی کرد و نیما را شاعری دانست که به تصویر احساسات شاعرانه تاکید دارد و درواقع شعر کهن، گفتاری و شعر معاصر دیداری است.
ندا خوئینی، کارشناس ارشد فرهنگ و زبانهای باستانی، دومین نفر بود که در جایگاه رونمایی قرار گرفت و با توجه به مطالعات خود، ازمنظر پیشینه تاریخی به کتاب پرداخت و اظهار کرد: ۶۰سال پیشاز آنکه فرمالیستها کار خود را شروع کنند، در واکاوی متون باستانی ایران، زبانشناسان به فرمهایی دست یافتند که در شعرهایی مانند درخت آسوریک، یادگاران زریران و … وجود داشته که فرم آن همانند شعر نیمایی است. درواقع یشتها، پیشاز اسلام فرم نیمایی دارند و فرم قصیده و غزل و مثنوی متعلق به بعداز اسلام است. همچنین زبان شعری یشتها برای زنان و مردان متفاوت است. خوئینی همچنین عنوان کرد؛ وزنه در بررسی فرم شعر سپید بهسمت شاملو سنگینتر است و زیاد به فروغ پرداخته نشده است.
سعید عاشقی، شاعر و مسوول کانون شعر حوزه هنری نیز دیگر مهمان مراسم رونمایی بود که نبود تحقیقاتی همچون کتاب معماری شعر معاصر را ازجمله کمبودهای نظری درزمینهی شعر معاصر عنوان کرد که همواره شاعران با آن مواجه بودهاند. او گفت: این کتاب فرصتی ارزنده برای بهرهگیری شاعران جوان و آشنایی با جریانهای شعر معاصر است که بهشکل تکوینی به این مبحث پرداخته است.
وی به جریانهای شعر معاصر که در این کتاب به آن پرداخته شده، اشاره کرد و شعر موج و شعر حجم را متولد دهه۷۰ در ایران عنوان کرد که در این کتاب ساختار فرمی آن بررسی شده است. عاشقی درادامه به حمایت ناشران از شاعران اشاره کرد و ناشرانی که از شاعران پشتیبانی میکنند را در تداوم فعالیت شاعران بسیار موثر دانست.
حسن ارداقیان، شاعر و کارشناس ارشد ادبیات فارسی نیز ساخت هندسی اشعار شاملو را نسبتبه سایر شاعران معاصر منحصربهفرد دانست و یادآور شد؛ معماری شعر معاصر در این کتاب بهخوبی پرداخت شده است. دکتر رضا ترنیان، شاعر و منتقد ادبی هم با اشاره به آرای یاکوبسن و دیگر فرمالیستهای معاصر گفت: نظریههای جدید ادبی میتواند برداشت و تاویل ما را از اشعار برتر شاعران معاصر تغییر دهد و این کتاب از جنبهی بررسی فرم و ساخت شعر معاصر مرجع و مستند باشد.
مونا رستا، کارشناس ارشد ادبیات تطبیقی از دیگر منتقدانی بود که در این مراسم سخن گفت. وی گفت: معماری شعر معاصر در حال برساختن یک نظام زیباییشناسی و ارزشی جدید در مقابل انگاره قدمایی است؛ ادبای قدیمی معتقد به برتری گفتار بر نوشتار بودند، بهایندلیلکه حضور را بر غیاب برتر میدانستند. گفتار متضمن حضور مخاطب است بهطوریکه اگر شما حضور داشته باشید، گفتار حاضر است، ولی زمانی که غایب هستید این نوشتار است که وجود دارد. رستا تاکید کرد: این کتاب از این نظر حائز ارزش است که به ادبیات خلاق میپردازد که متاسفانه در نظام امروزی آموزش دانشگاهی ادبیات ایران، جایگاه قابلتوجهی ندارد و بیشتر توجهات استادان معطوف به اشعار کلاسیک و سنتی است.
رونمایی کتاب معماری شعر معاصر با شعرخوانی علیرضا رضایی، محمد بهرهبردار، سعید عاشقی، رضا ترنیان، حسن ارداقیان و مجید بالدران و جشن امضای کتاب پایان یافت.
هدف اصلی این کتاب که پایاننامه کارشناسی ارشد این شاعر محسوب میشود؛ بررسی این نکته است که آیا شاعران نوپرداز معاصر به «اقتصاد کلمه» و «اقتضای کلمه» در نحوه نگارش شعر خود توجه داشتهاند و درصورت مثبت بودن این پاسخ، چگونه و با چه رویکردی این مهم صورت گرفته است.
معماری شعر معاصر، در واپسین روزهای تابستان در آیینی در کتابفروشی مولانا رونمایی شد. آنچه در پی میآید روایتی است از جشن رونمایی این کتاب که فاطمه شریفنژاد، آن را گزارش کرده است.
دومین جلسه از نشستهای فرهنگی کتابفروشی مولانا، به رونمایی آخرین اثر مجید بالدران باعنوان معماری شعر معاصر اختصاص داشت. این جلسه که میزبان شاعران، ویراستاران و منتقدان ادبی بود با توضیحات مولف درخصوص شکلگیری کتاب رسمیت یافت.
بالدران که کارشناس ارشد ادبیات فارسی است، این کتاب را پایاننامهی دوره ارشد خود عنوان کرد که به پیشنهاد یکی از استادانش کار شده و پساز دفاع به شکل کتاب درآمده است؛ که البته برای تبیین این اثر تلاشهای بسیاری صورت داده است. بالدران، منظور از معماری شعر معاصر را ساخت فرمی شعر عنوان کرد نه رابطه هنر معماری با شعر.
درادامه ناشر کتاب در جایگاه رونمایی اثر قرار گرفت؛ دکتر حسین مافی، دکترای ادبیات فارسی و مدیرمسوول انتشارات «سایهگستر»، بالدران را جزء معدود شاعرانی دانست که همزمان به نقد شعر هم میپردازد. وی شعر معاصر را عینی و شعر کهن را ذهنی ارزیابی کرد و نیما را شاعری دانست که به تصویر احساسات شاعرانه تاکید دارد و درواقع شعر کهن، گفتاری و شعر معاصر دیداری است.
ندا خوئینی، کارشناس ارشد فرهنگ و زبانهای باستانی، دومین نفر بود که در جایگاه رونمایی قرار گرفت و با توجه به مطالعات خود، ازمنظر پیشینه تاریخی به کتاب پرداخت و اظهار کرد: ۶۰سال پیشاز آنکه فرمالیستها کار خود را شروع کنند، در واکاوی متون باستانی ایران، زبانشناسان به فرمهایی دست یافتند که در شعرهایی مانند درخت آسوریک، یادگاران زریران و … وجود داشته که فرم آن همانند شعر نیمایی است. درواقع یشتها، پیشاز اسلام فرم نیمایی دارند و فرم قصیده و غزل و مثنوی متعلق به بعداز اسلام است. همچنین زبان شعری یشتها برای زنان و مردان متفاوت است. خوئینی همچنین عنوان کرد؛ وزنه در بررسی فرم شعر سپید بهسمت شاملو سنگینتر است و زیاد به فروغ پرداخته نشده است.
سعید عاشقی، شاعر و مسوول کانون شعر حوزه هنری نیز دیگر مهمان مراسم رونمایی بود که نبود تحقیقاتی همچون کتاب معماری شعر معاصر را ازجمله کمبودهای نظری درزمینهی شعر معاصر عنوان کرد که همواره شاعران با آن مواجه بودهاند. او گفت: این کتاب فرصتی ارزنده برای بهرهگیری شاعران جوان و آشنایی با جریانهای شعر معاصر است که بهشکل تکوینی به این مبحث پرداخته است.
وی به جریانهای شعر معاصر که در این کتاب به آن پرداخته شده، اشاره کرد و شعر موج و شعر حجم را متولد دهه۷۰ در ایران عنوان کرد که در این کتاب ساختار فرمی آن بررسی شده است. عاشقی درادامه به حمایت ناشران از شاعران اشاره کرد و ناشرانی که از شاعران پشتیبانی میکنند را در تداوم فعالیت شاعران بسیار موثر دانست.
حسن ارداقیان، شاعر و کارشناس ارشد ادبیات فارسی نیز ساخت هندسی اشعار شاملو را نسبتبه سایر شاعران معاصر منحصربهفرد دانست و یادآور شد؛ معماری شعر معاصر در این کتاب بهخوبی پرداخت شده است. دکتر رضا ترنیان، شاعر و منتقد ادبی هم با اشاره به آرای یاکوبسن و دیگر فرمالیستهای معاصر گفت: نظریههای جدید ادبی میتواند برداشت و تاویل ما را از اشعار برتر شاعران معاصر تغییر دهد و این کتاب از جنبهی بررسی فرم و ساخت شعر معاصر مرجع و مستند باشد.
مونا رستا، کارشناس ارشد ادبیات تطبیقی از دیگر منتقدانی بود که در این مراسم سخن گفت. وی گفت: معماری شعر معاصر در حال برساختن یک نظام زیباییشناسی و ارزشی جدید در مقابل انگاره قدمایی است؛ ادبای قدیمی معتقد به برتری گفتار بر نوشتار بودند، بهایندلیلکه حضور را بر غیاب برتر میدانستند. گفتار متضمن حضور مخاطب است بهطوریکه اگر شما حضور داشته باشید، گفتار حاضر است، ولی زمانی که غایب هستید این نوشتار است که وجود دارد. رستا تاکید کرد: این کتاب از این نظر حائز ارزش است که به ادبیات خلاق میپردازد که متاسفانه در نظام امروزی آموزش دانشگاهی ادبیات ایران، جایگاه قابلتوجهی ندارد و بیشتر توجهات استادان معطوف به اشعار کلاسیک و سنتی است.
رونمایی کتاب معماری شعر معاصر با شعرخوانی علیرضا رضایی، محمد بهرهبردار، سعید عاشقی، رضا ترنیان، حسن ارداقیان و مجید بالدران و جشن امضای کتاب پایان یافت.
فاطمه شریف نژاد
