برای خروج از رکود در بازار مسکن که تاثیرات شکنندهای بر اقتصاد و معیشت بخش زیادی از افراد جامعه گذاشته است، چه راهکارهایی باید اتخاذ شود؟ آیا دولت به تنهایی میتواند با بهکاربستن تدابیر تازه، وضعیت را به دوران رونق باز گرداند یا تولیدکنندگان میبایست در رویکردهای خود بازنگری کنند؟ این سوال را با مسوولان، کارشناسان و افراد فعال در این بخش در میان گذاشتیم.
گرانی مسکن در قزوین میتازد
رییس اتحادیه املاک قزوین، چندان اعتقادی به رکود در این بخش ندارد و گرانی مسکن را عامل کاهش فزاینده خرید و فروش در بازار مسکن میداند. یوسف عبدی شیخلری به فروردینامروز میگوید: «اگرچه بازار مسکن در قزوین، آنگونه که در نقاط دیگر است در حال رکود نیست، اما از نظر گرانی، قزوین نسبت به کلانشهرها در رکود است و درحالحاضر بعد از تهران، استان قزوین را میتوان دومین شهر گران کشور از لحاظ مسکن دانست.»
وی درباره وضعیت نرخ مسکن در نقاط مختلف قزوین، میافزاید: «خیابانهای فردوسی، ولایت و خیام گرانترین و خیابانهای راهآهن، ایرانگاز و مناطق جنوب شهر را میتوان ارزانترین قسمت شهر قزوین دانست، همچنین قیمت هر مترمربع زمین را میتوان بین یک میلیون و ۲۰۰ هزار تومان تا ۳ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان دانست. اگر بخواهیم در منطقه جنوب شهر قزوین یک خانه با متراژ پایین خریداری کنیم باید حداقل ۶۰ میلیون تومان و برای گرانترین خانه هم حداقل ۶۰۰ میلیون تومان سرمایه داشته باشیم.»
رییس اتحادیه املاک قزوین خاطرنشان میکند: «قزوین همچنین دومین شهر پر معامله کشور است بهطوریکه در ۶ ماهه نخست سال جاری ۸ هزار و ۱۹۲ قرارداد اجارهنامه امضا شده است و شاهد افزایش ۱۵ درصدی معاملات ملکی بودهایم.» وی درعینحال تنها راهکار خروج از وضعیت موجود را افزایش مبلغ وام خرید و ساخت مسکن توسط دولت میداند و تاکید میکند: «این اقدام سبب میشود که بازار مسکن بدون تورم رونق پیدا کند.»
عرضه با تقاضا تناسبی ندارند
ریس انجمن انبوهسازان مسکن و ساختمان استان قزوین، اما بر این باور است که با توجه به احداث مسکن مهر، در استان مسکن مازاد وجود دارد که تناسبی با تقاضا ندارد. عبدالصمد سلطانیه میگوید: «رکود مسکن در دو سال اخیر بیسابقه بوده است، هر چند آمارهای ۶ ماهه نخست سال ۹۲ نشان میدهد که در سطح کشور شاهد افزایش قیمت در مسکن بودهایم که این میزان در تهران۵ درصد و در قزوین ۱۹ درصد بوده است، اما در مجموع باید گفت که بازار مسکن راکد است.»
وی تاکید میکند: «در استان قزوین به نیاز تقاضا در ساخت و سازها توجه نشده است و طبقه متوسط به بالا در استان نیاز شدید به مسکن دارند و بخش خصوصی نیز تا به امروز به این موضوع نپرداخته است.»
رویکردها باید تغییر کند
نکتهای که سرپرست اداره کل راه و شهرسازی استان نیز آن را مورد تایید قرار میدهد. حامد مانیفر، به فروردینامروز میگوید: «رکود یا عدم رکود، به عرضه و تقاضا باز میگردد، اگر تقاضایی وجود داشته باشد قطعا عرضه آن هم شکل خواهد گرفت. الزاما افزایش تعداد مسکن، منجر به کاهش قیمت مسکن نخواهد شد. جامعه سطح توقعات و خواستههای متفاوتی در حوزه مسکن دارد. این سطوح مختلف یعنی اینکه، شهروندان هم نیاز دارند که در خانههای آپارتمانی زندگی کنند، هم نیاز دارند که در برج زندگی کنند و هم در خانههای ویلایی.»
وی تصریح میکند: «وقتی تولید انبوه مسکن، مثلا با متراژ هفتاد متری در جامعه صورت میگیرد، این مفهومش این نیست که با این افزایش تعداد، نیازها پاسخ داده شده است. درحالیکه علیرغم این انبوهسازیها، نیاز بسیاری پاسخ داده نشده است. طبیعی است متقاضیانی که به دنبال مسکن با مقیاس دیگری میگردند، هنوز متقاضی ماندهاند.»
سرپرست اداره کل راه و شهرسازی استان اضافه میکند: «اگر قرار است در حوزه مسکن، ساخت و ساز از رکود خارج شود باید نیاز واقعی جامعه به مسکن را رصد کرد و در این راستا، همچنین باید رویهها و رویکردها تغییر یابد. الان ساختمان را بسازبفروشها میسازند. یعنی بسازبفروش با سلیقه خودش که هدفش، بهدستآوردن سود بیشتر است ساختمانی را میسازد. مصرفکننده امروز، با این وضعیت، طبعا نیازش بهدرستی برآورده نمیشود. در شرایطی مانند امروز، که عرضه زیاد است، قاعدتا رویکردها را باید تغییر داد و نسبت به رقبا، مزیتهای نسبی بیشتری به متقاضیان داد. اگر این رویکردها بنا به سلیقه و نیاز مصرفکننده و با شرایط بهتر تغییر کند، حتما شرایط موجود در رکود بخش ساختمان نیز تغییر خواهد کرد.»
مانیفر درعینحال بیشترین نیاز مسکن در جامعه را مربوط به قشر متوسط به بالا میداند و میگوید: «سیاست دولت قبل در ساخت مسکن مهر و تامین مسکن قشر متوسط به پایین، نیاز این دسته از متقاضیان را تامین کرد و الان کمتر کسی در قشر متوسط به پایین وجود دارد که مشکل مسکن داشته باشد.»
فتانه سعیدی
گرانی مسکن در قزوین میتازد
رییس اتحادیه املاک قزوین، چندان اعتقادی به رکود در این بخش ندارد و گرانی مسکن را عامل کاهش فزاینده خرید و فروش در بازار مسکن میداند. یوسف عبدی شیخلری به فروردینامروز میگوید: «اگرچه بازار مسکن در قزوین، آنگونه که در نقاط دیگر است در حال رکود نیست، اما از نظر گرانی، قزوین نسبت به کلانشهرها در رکود است و درحالحاضر بعد از تهران، استان قزوین را میتوان دومین شهر گران کشور از لحاظ مسکن دانست.»
وی درباره وضعیت نرخ مسکن در نقاط مختلف قزوین، میافزاید: «خیابانهای فردوسی، ولایت و خیام گرانترین و خیابانهای راهآهن، ایرانگاز و مناطق جنوب شهر را میتوان ارزانترین قسمت شهر قزوین دانست، همچنین قیمت هر مترمربع زمین را میتوان بین یک میلیون و ۲۰۰ هزار تومان تا ۳ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان دانست. اگر بخواهیم در منطقه جنوب شهر قزوین یک خانه با متراژ پایین خریداری کنیم باید حداقل ۶۰ میلیون تومان و برای گرانترین خانه هم حداقل ۶۰۰ میلیون تومان سرمایه داشته باشیم.»
رییس اتحادیه املاک قزوین خاطرنشان میکند: «قزوین همچنین دومین شهر پر معامله کشور است بهطوریکه در ۶ ماهه نخست سال جاری ۸ هزار و ۱۹۲ قرارداد اجارهنامه امضا شده است و شاهد افزایش ۱۵ درصدی معاملات ملکی بودهایم.» وی درعینحال تنها راهکار خروج از وضعیت موجود را افزایش مبلغ وام خرید و ساخت مسکن توسط دولت میداند و تاکید میکند: «این اقدام سبب میشود که بازار مسکن بدون تورم رونق پیدا کند.»
عرضه با تقاضا تناسبی ندارند
ریس انجمن انبوهسازان مسکن و ساختمان استان قزوین، اما بر این باور است که با توجه به احداث مسکن مهر، در استان مسکن مازاد وجود دارد که تناسبی با تقاضا ندارد. عبدالصمد سلطانیه میگوید: «رکود مسکن در دو سال اخیر بیسابقه بوده است، هر چند آمارهای ۶ ماهه نخست سال ۹۲ نشان میدهد که در سطح کشور شاهد افزایش قیمت در مسکن بودهایم که این میزان در تهران۵ درصد و در قزوین ۱۹ درصد بوده است، اما در مجموع باید گفت که بازار مسکن راکد است.»
وی تاکید میکند: «در استان قزوین به نیاز تقاضا در ساخت و سازها توجه نشده است و طبقه متوسط به بالا در استان نیاز شدید به مسکن دارند و بخش خصوصی نیز تا به امروز به این موضوع نپرداخته است.»
رویکردها باید تغییر کند
نکتهای که سرپرست اداره کل راه و شهرسازی استان نیز آن را مورد تایید قرار میدهد. حامد مانیفر، به فروردینامروز میگوید: «رکود یا عدم رکود، به عرضه و تقاضا باز میگردد، اگر تقاضایی وجود داشته باشد قطعا عرضه آن هم شکل خواهد گرفت. الزاما افزایش تعداد مسکن، منجر به کاهش قیمت مسکن نخواهد شد. جامعه سطح توقعات و خواستههای متفاوتی در حوزه مسکن دارد. این سطوح مختلف یعنی اینکه، شهروندان هم نیاز دارند که در خانههای آپارتمانی زندگی کنند، هم نیاز دارند که در برج زندگی کنند و هم در خانههای ویلایی.»
وی تصریح میکند: «وقتی تولید انبوه مسکن، مثلا با متراژ هفتاد متری در جامعه صورت میگیرد، این مفهومش این نیست که با این افزایش تعداد، نیازها پاسخ داده شده است. درحالیکه علیرغم این انبوهسازیها، نیاز بسیاری پاسخ داده نشده است. طبیعی است متقاضیانی که به دنبال مسکن با مقیاس دیگری میگردند، هنوز متقاضی ماندهاند.»
سرپرست اداره کل راه و شهرسازی استان اضافه میکند: «اگر قرار است در حوزه مسکن، ساخت و ساز از رکود خارج شود باید نیاز واقعی جامعه به مسکن را رصد کرد و در این راستا، همچنین باید رویهها و رویکردها تغییر یابد. الان ساختمان را بسازبفروشها میسازند. یعنی بسازبفروش با سلیقه خودش که هدفش، بهدستآوردن سود بیشتر است ساختمانی را میسازد. مصرفکننده امروز، با این وضعیت، طبعا نیازش بهدرستی برآورده نمیشود. در شرایطی مانند امروز، که عرضه زیاد است، قاعدتا رویکردها را باید تغییر داد و نسبت به رقبا، مزیتهای نسبی بیشتری به متقاضیان داد. اگر این رویکردها بنا به سلیقه و نیاز مصرفکننده و با شرایط بهتر تغییر کند، حتما شرایط موجود در رکود بخش ساختمان نیز تغییر خواهد کرد.»
مانیفر درعینحال بیشترین نیاز مسکن در جامعه را مربوط به قشر متوسط به بالا میداند و میگوید: «سیاست دولت قبل در ساخت مسکن مهر و تامین مسکن قشر متوسط به پایین، نیاز این دسته از متقاضیان را تامین کرد و الان کمتر کسی در قشر متوسط به پایین وجود دارد که مشکل مسکن داشته باشد.»
فتانه سعیدی
