بازگشت به خویشتن

فروردین امروز از روستاهای پولساز گزارش می‌دهد؛
بازگشت به خویشتن

بافت روستایی قزوین به طور کلی از 2حالت خارج نیست؛ روستاهایی که در مسیر ورود تکنولوژی، آهسته از شکل بومی خود فاصله گرفته‌اند و به ماکتی نامتعارف از شهر تبدیل شده‌اند و روستاهایی که با تکنولوژی و مسیر توسعه فاصله داشته اند، اگر چه لاجرم بافت روستایی خود را حفظ کرده اند، ولی به مرور از سکنه خالی شده اند؛ چون انگیزه برای زندگی و راهی برای معیشت در روستا باقی نمانده است.


 اما امروز ایده کارآفرینی سبز در بافت روستایی، با هدف توسعه اقتصادی مبتنی بر سرمایه های بومی و بدون آسیب زدن به منابع طبیعی به کمک روستاییان آمده تا بتوانند زیست بوم خود را به بهترین شکل حفظ کنند و در کنار آن از مزایای اقتصادی آن بهره ببرند. در حال حاضر برخی روستاهای محدوده الموت با طرح هایی نظیر ایجاد اقامتگاه های بومگردی، کارگاه های تهیه عرقیجات، مزارع گیاهان دارویی و ... به این طرح جامه عمل پوشانده‌اند و مسئولان دولتی نیز نوید حمایت از تداوم این طرح ها را می‌دهند.
حمایت مالی دولت از کارآفرینی سبز
اما باید دیده کارآفرینی سبز در عمل چگونه اجرا می شود و مقامات دولتی چه حمایت هایی برای این دست کارآفرینان در محیط روستایی دارند؟ به گفته مدیرکل امور روستایی استانداری، کارآفرینی سبز در مفهوم عام به معنی استفاده از تکنولوژی های کارآمد در جهت دستیابی به رشد اقتصادی و با رعایت اصول محیط زیستی است.
اکرم نجفی در این باره به فروردین امروز می گوید: «در کارآفرینی سبز، حفاظت از محیط زیست بر منافع شخصی ترجیح داده می شود و همزمان با تعقیب پتانسیل های موجود در بازار و پذیرش ریسک کسب و کارهای موفق، خود را ملزم به رعایت اصول زیست محیطی می داند.»
او اضافه می کند: «بنگاه های اقتصادی سبز، می توانند به وسیله کار با دولت های محلی و ملی که نیاز مداوم به کالا و خدمات سازگار با محیط زیست دارند، به بازار دسترسی پیدا کنند.
دولت ها هم علاوه بر حمایت مالی و تامین هزینه های کارآفرینی سبز، باید بر خلق یک محیط مناسب برای نوآوری های بزرگ که در تغییر کلی صنایع به شکل سبز نقش دارند، تاکید کنند.»
مدیرکل امور روستایی استانداری با اشاره به مهیاسازی بسترهای مناسب برای کارآفرینی سبز، می گوید: «ایجاد انگیزه های مالیاتی، استفاده از کارآفرینی زیست محیطی به عنوان یک ارزش و سرمایه اجتماعی، اجباری شدن بازرسی زیست محیطی، ابلاغ دستورالعمل های مرتبط با فعالیت های زیست محیطی و بازنگری در قوانین راهکارهای مناسبی برای حمایت از این فعالیت اقتصادی است. در حال حاضر حرکت به سمت حمایت از کارآفرینی سبز در کشور ما آغاز شده‌است.»
نجفی، به اهم اقداماتی که در جهت حفظ منابع در مناطق روستایی استان در حال انجام است، اشاره می کند: «استفاده از روش های نوین آبیاری و تغییر الگوی کشت در بخش کشاورزی، استفاده از انرژی های تجدید پذیر از قبیل انرژی خورشید و باد، به کارگیری فناوری اطلاعات و ارتباطات در کسب و کارها، ساماندهی و مدیریت پسماندهای روستایی، بروز رسانی سیستم حمل و نقل روستایی و آموزش و فرهنگسازی جامعه روستایی از فعالیت‌هایی است که اکنون در روستاها  و با رویکرد کارآفرینی سبز انجام می شود.»
مهاجرت معکوس؛ ثمره توسعه کارآفرینی سبز
اما در این میان، یکی از کارآفرینان روستایی که به تازگی با ارائه طرح اقامتگاه بومگردی روستای الولک، موفقیت‌هایی را هم کسب کرده، کارآفرینی در روستاها را نیازمند بسترهای مناسب و در عین حال در کاهش مهاجرت روستاییان موثر می داند.  سحر کاظمی، فعال حوزه روستا درباره کارآفرینی سبز در روستا می گوید: «اگر مشاغلی که در راستای حفظ محیط زیست باشند، ایجاد شوند، توسعه روستا محقق شده و در نهایت می توان از این توسعه اقتصادی با مبنای حفاظت محیط زیست، در کل کشور بهره های بسیاری برد.»
 او ادامه می دهد: «مشاغل و فعالیت های سبز در حال حاضر جزو نیازهای اساسی روستاهای کشور و همچنین استان به حساب میآیند و توجه به این گونه فعالیت ها می تواند موجبات اشتغال زایی و در دراز مدت به مهاجرت معکوس از شهر به روستا را فراهم کند.»
این کارآفرین حوزه روستایی روستایی ادامه می‌دهد: «هم اکنون در روستای الولک پروژه بوم گردی با رویکرد سبز در حال احداث است که اهداف کارآفرینی سبز را دنبال کرده و سیاست آن جلب گردشگر به این منطقه بدون آسیب زدن به محیط زیست است.»
کاظمی، به دیگر ایده های اقتصادی دوستدار محیط زیست در این منطقه اشاره کرده و می گوید: «در این پروژه ها استفاده از انرژی خورشیدی به عنوان انرژی پاک و سیستم فاضلاب قابل تصفیه و بهره گیری از نیروی محلی در تمامی اجرا انجام شده است که البته باید اشاره کرد ویژگی اصلی این پروژه ها انطباق آن بر فرهنگ و آداب و رسوم محلی منطقه الولک است.»
او اضافه می کند: «در طرح کارآفرینی سبز در الولک ویژگی های زندگی اصیل روستایی گنجانده شده تا بتوانیم اصالت یک خانه روستایی را دراین طرح به نمایش بگذاریم و قدمی هرچند کوچک در راستای احیای زندگی اصیل روستایی برداریم.»
کارآفرینی در مسیر گردشگری
اما دهیار روستای زرآباد با اشاره به اهمیت کارآفرینی سبز در روستاها به فروردین امروز می‌گوید: «ویژگی های اصیل و ناب روستا ها از جمله ابزارهایی است که امروز در همه دنیا از آن برای توسعه صنعت گردشگری  همچنین اشتغال‌زایی استفاده می شود و ما نیز به دنبال بهره مندی از قابلیت های روستاها بدون آسیب رساندن به آن هستیم.»
احمد محمدی، ادامه می دهد: «در دولت قبل 3 روستای هدف گردشگری در استان مشخص شد که یکی از آن ها روستای زرآباد بود. این روستا به دلیل موقعیت خاصی که در منطقه الموت داشته و شهرتی که از لحاظ مذهبی دارد، می تواند در حوزه توسعه کارآفرینی سبز گام های مهمی بردارد. در همین راستااز سال 93 ایده شروع ساخت اقامتگاه بومگردی  در روستای زرآباد شکل گرفت تا در طی مدت 5 سالی که برای پایان این پروژه در نظر گرفته شد، بتوانیم از ویژگی های روستا بهره برده و اقامتگاهی را ویژه گردشگران منطقه آماده کنیم.»
دهیار روستای زرآباد بیان می کند: «منطقه الموت و محدوده اوان به دلیل نداشتن اقامتگاه کافی و  با امکانات مناسب، همواره مقصد سفرهای کوتاه و یک روزه بوده و هدفگذاری ما ایجاد اقامتگاهی بود که بتوانیم گردشگر را در منطقه اسکان دهیم و ویژگی های محیطی و گردشگری آن را بیشتر بشناسانیم. به همین خاطر ساختارکاشانه گردشگری دهیاری زرآباد از فاکتورهایی همچون اصالت، بهره گیری از معماری سنتی روستا و حفظ هویت بومی منطقه بهره مند است.»
 او با اشاره به بومی سازی این ایده اقتصادی، توضیح می دهد: «براساس استانداردهای بومی ساخت خانه های روستایی این کاشانه به نحوی ساخته شده که در نمای آن از کاهگل به عنوان مصالح اصلی نما در روستا بهره بردیم به طوری که گردشگر در بدو ورود متوجه به کارگیری مصالح به روز در بدنه سازه نمی شود. اما هدف دیگر و در واقع دومین هدف اصلی ما در ساخت کاشانه گردشگری روستای زرآباد، این بود که کمترین آسیب را به محیط زیست اطراف برسانیم و با طبیعت منطقه سازه هایی همگون ایجاد کنیم.»
کارآفرینی سبز می تواند روستا را آن گونه که هست توسعه دهد، نه این که به صرف توسعه به هویت و اصالت آن آسیب بزند. این گونه ایده ها با بهره‌مندی از پتانسیل های روستا، زمینه های رشد روستا را فراهم کرده و روستا را تبدیل به محلی برای کسب درآمدهای پایدار می کند.

عاطفه جهانبخش

پنجشنبه 10 آبان 1397
08:16:37